Исмат Хушев: Шукрулло бобонинг 94 баҳори ёки 1921 йилнинг 2 сентябрь куни дунёга келган Қаҳрамон
Суратда: “Дунё ўзбеклари” Бош муҳаррири Исмат Хушев Шукрулло домланинг хонадонида, 30 январь, 2013 йил, Тошкент шаҳри. Карим Баҳриев олган сурат
1.
Ёзувчи Шукрулло ҳақида ўйлаганимда ҳақиқий Қаҳрамон инсон ҳақида ўйлагандай бўлавераман. Янаям аниқроқ айтадиган бўлсам, ҳақиқий Қаҳрамон аслида қандай инсон бўлиши кераклигини Шукрулло ака тимсолида кўргандай бўламан…
Ҳолбуки, у киши расман Қаҳрамон деб эълон қилинмаган. Лекин Қаҳрамонлик унвони билан Олтин Юлдуз нишонига ҳар томонлама муносиб инсон.
Чунки у киши ўзбек зиёлилари, ёзувчи ва ижодкорлари орасида эталон даражасидаги улуғ ва мўътабар зот…
2.
Дарвоқе, Қаҳрамонлик ҳақида.
Бугун адабиётда биз олти қаҳрамонга эгамиз. Қорақалпоқдан икки киши – Тўлипберган Қаипберганов билан Иброҳим Юсупов. Тошкентдан – Саид Аҳмад, Озод Шарофиддинов, Эркин Воҳидов ва Абдулла Ориповлар.
Худо берган истеъдод соҳиби Абдулла Ориповдан бошқа бешовини ҳам тарозининг бир томонига қўйсак, ўн йил қаҳратон Сибир ўрмонларининг Магаданидан ҳам нарёғида – Кадим чакалакзорларида турма азобини чекиб, ўлимларни доғда қолдириб келган Шукрилло ака ҳақиқий Қаҳрамон, Одил Ёқубов Қаҳрамон бўлиши керак эди аслида…
3.
Шукрулло аканинг турма азоби ҳақидаги – ўлим билан юзма юз келган даҳшатли хотираларини ўқиганман.
Сиёсий маҳбуслар ётадиган баракда қор кўп ёққанидан баъзан эшикларни очиб бўлмай қоларкан.
Шундай пайтда улар туйнукдан ташқарига чиқиб, қорни кураб, сўнг ёпилиб қолган барак эшикларини зўрға очишаркан…
4.
Сталин репрессиясининг мана шундай ноинсоний азоб уқубатларни кўриб, ўлмай йитмай Ўзбекистонга эсон омон қайтиб келган Шукулло ака бугун Тошкентда – Мустақиллик байрамида -Ислом Каримов билан ёнма ён ўтиришга ҳар томонлама муносиб инсон эди.
Лекин кейинги йилларда Шукрулло ака Мустақиллик байрамларини уйида – зангори экран қаршисида нишонлайдиган бўлди.
Ҳолбуки, Мустақилликнинг дастлабки йилларида у киши Ўзбекистон Президентининг маслаҳатчилардан бири эди. Президент раҳбарлигидаги Давлат Кенгашининг аъзоси эди.
Буни, таъбир жоиз бўлса КПСС Марказий Комитетини бошқарган ПолитБюрога қиёслаш мумкин.
Давлат ва Президентнинг бу юксак ишончига у киши Сарвар Азимов тавсияси билан муяссар бўлган эдилар.
Сарвар Азимов Президент ишончидан қолган кундан эътиборан Шукрулло ака ҳам давлат ишларидан ҳеч бир сабабсиз узоқлаштирилдилар…
5.
Майли, Шукрулло акани ҳукумат ардоқламаган бўлиши мумкин, унга қасдма қасд – Оллоҳ ардоқлаяпти.
У яшаяпти. Эртага умрининг тўқсон тўртинчи фаслини кутиб олади. Бу нақадар катта бахт.
Адабиёт хиёбонида вақт келиб ўзбек адабиётининг сардорлари қаторида унинг муҳташам ҳайкали туради. Бу ҳайкал нафақат Шукрилло акага, балки тўғри ва ҳалол сўзга, адолатга қўйилган ҳайкал бўлади.
Тўғри, бугун ҳам баъзиларга ҳайкал қўйилди. Биз уларни камситмоқчи эмасмиз. Саид Аҳмад ва унинг оиласига қўйилган ҳайкални назарда тутяпмиз. Майли, бу ҳам балки керакдир.
Лекин Шукруллонинг ҳайкалида одамлар оқими сира тўхтамайди. Бунга заррача ҳам шубҳа қилмаса бўлади…
6.
Ўзбек халқи ўзининг меҳру муҳаббатини Шукруллога тиригида ҳам аямади.
Аввало оқсоқолнинг умри узоқ бўлсин. Лекин унинг умри абадий эканлигига бугун шубҳа йўқ. Ҳукуматнинг ўткинчи арбоблари бир замонлар Шукруллонинг замондоши сифатида тарихда қолишлари миумкин. Шукруллонинг умри эса абадий. Чунки – халқ севган зот ҳеч қачон қаримайди, ўлмайди, унутилмайди.
Шукруллога мана шундай буюк бир бахт – тириклигидаёқ муяссар бўлди…
7.
Туғилган кунингиз билан, абадиятга дахлор умрингиз билан Сизни, азиз ва мўҳтарам Шукрулло бобо, олис Канадан туриб чин юракдан табриклаймиз, қучамиз.
Бахтимизга узоқ йиллар бошимизда соябон бўлиб юринг.
Соғ саломат бўлинг!
Исмат Хушев,
Дунё ўзбеклари” Бош муҳаррири,
1 сентябрь, 2015 йил, Торонто шаҳри, Канада.
Суратда: Чапдан ўнгга – Бош вазир ўринбосари Иномжон Искандаров, Президентнинг Давлат маслаҳатчиси Мавлон Умурзоқов, Президент Кенгаши аъзоси, шоир ва ёзувчи Шукрулло, Бош вазирнинг биринчи ўринбосари Исмоил Жўрабеков, Тошкент шаҳар ҳокими Адҳамбек Фозилбеков, “Ҳаёт ва иқтисод” – “Жизнь и экономика” журналлари Бош муҳаррири Исмат Хушев, Ўзбекистон телерадиокомпания раҳбари Наим Ғойибов, “Ўзсовпроф” раиси Бўри Алламуродовлар.
Тошкент шаҳри, 1992 йил, Ҳукумат уйида.
Тошкент шаҳри, 1992 йил, Ҳукумат уйида.
Ёзувчиларимиз Абдулла Орипов ва Шукрулло домла ҳаётидан, ижодидан ўрнак олсалар чакки бўлмас эди. Мен Отабек Тошевнинг гапларига тула кушиламан. Ахир улар миллатимизни юзи ва ҳаракатга келтирувчи локомативлари-ку. Шундай муътабар инсонларни қадрлашимиз ва бошимизга кўтаришимиз керак Исмат Хушев ва “Дунё ўзбеклари”дай.
Халкимиз ичидан Шукрулло каби чинакам донишманд ёзувчилар бармок билан санарли. Нафакат бу буюк инсонда талант, энг мухими жуърат, жасурлик, мардлик бор. Бошка шоир ёзувчиларга ўхшаб ўз юрагидаги дардини ичига ютиб, вазиятга мослашиб, ҳаттоки ўз мустакил фикрини айта олмасдан шахсий хаёти атрофида ўймалашиб қола олмайди. Шукрулло аканинг сўхбатида булган одам уни хеч качон унутмайди. Домла ҳар бир сўзни чертиб хис- хаёжон билан аник, равон гапиради. Шундай улуғ ва мутабар зотни дунёда биринчи булиб Исмат Хушев ва Дунё ўзбеклари эслади ва табриклади. Раҳмат Сизга, Исмат ака. Шукрулло аканинг умри узоқ бўлсин!