Афғонистонда Ўзбекистон компанияси иштирокида газ конини ўзлаштириш ишлари бошланди. Бу ҳақда Афғонистон бош вазирининг иқтисодий масалалар бўйича ўринбосари вазифасини бажарувчи Абдул Ғани Бародар Охунд матбуот хизмати хабар берди.
Муҳокама қилинаётган лойиҳа Афғонистон шимолидаги Жузжон ва Фарёб вилоятларидаги Тути-Майдон конларида газ қидириш ва қазиб олишдан иборат.
TOLO News’нинг Афғонистон тоғ-кон ва нефть вазирлигига таяниб хабар беришича, лойиҳани амалга ошириш бўйича KAM Group халқаро компанияси ва Ўзбекистоннинг Railcom компаниялари билан 25 йил муддатга шартнома тузилган. Эҳтимол, KAM Group’нинг ҳамкори аввал ҳам Ўзбекистон вакиллари томонидан тилга олинган Eriell компанияси бўлади. Eriell KAM компаниясининг логотипини Бародарнинг нутқидан олинган кадрларда ҳам кўриш мумкин.
Маматкаримов ва Эргашевнинг Балҳ аэропортида Афғонистон вакиллари билан учрашуви. Фото: balkhpgov / х
14 сентябрь куни Балҳ вилоятида ишга тушириш маросимида Абдул Ғани Бародар, Ўзбекистон энергетика вазирининг биринчи ўринбосари Бахтиёр Маматкаримов, «Ўзбекнефтгаз» раиси Баҳодиржон Сидиқов, Ўзбекистон президентининг Афғонистон бўйича махсус вакили Исматулла Иргашев ва бошқалар иштирок этди.
Бародарнинг айтишича, бундай кенг кўламли лойиҳанинг амалга оширилиши Афғонистоннинг инвестицияларга тайёрлигидан далолат беради.
«Ушбу лойиҳа туфайли мамлакатнинг импорт қилинадиган газ ва электр энергиясига қарамлиги камаяди, чет эл валютаси оқими қисқаради ва вақт ўтиши билан газни хорижга экспорт қилишга пойдевор қўйилади», — деди у.
Тоғ-кон ва нефть вазири вазифасини бажарувчи Ҳидоятуллоҳ Бадри Афғонистон ва Ўзбекистон ўртасида яқинда имзоланган келишувлар икки давлат ўртасидаги иқтисодий ҳамкорликни янада мустаҳкамлашга хизмат қилишини таъкидлади.
Президентнинг махсус вакили Исматулла Иргашев Ўзбекистон мамлакатдаги йирик иқтисодий лойиҳаларни қўллаб-қувватлашга содиқлигини тасдиқлади.
«Ушбу лойиҳа Афғонистон ва Ўзбекистон ўртасидаги иқтисодий шериклик намунасига айланиши ва муносабатларимизни тарихий қўшничилик даражасидан замонавий иқтисодий ҳамкорликнинг янги босқичига кўтариши мумкин», — дея қўшимча қилди Бадри.
Пудратчилар вакиллари бу борадаги ишлар халқаро стандартларга мувофиқ амалга оширилишига ишонтирди.
Ўзбекистон энергетика вазирининг биринчи ўринбосари Бахтиёр Маматкаримов мазкур лойиҳа мамлакатлар ўртасида кенг кўламли ҳамкорликка йўл очишини айтди: «Илғор технологиялардан фойдаланилади, барча экологик талаблар инобатга олинади».
Афғонистон Тоғ-кон саноати ва нефть вазирлиги маълумотларига кўра, Тути-Майдон 7500 квадрат километр майдонни эгаллаган, у ерда 30 га яқин қудуқ қазилган ва «табиий газнинг катта заҳиралари мавжуд».
Лойиҳа ҳақида
Ўтган октябрь ойида президентнинг Афғонистон бўйича махсус вакили Исматулла Иргашев Eriell KAM Афғонистондаги газ конини ўзлаштириш бўйича шартнома имзолаганини маълум қилган эди. Унга кўра, Ўзбекистон 25 йил давомида лойиҳага йилига 100 миллион доллар сармоя киритади ва қазиб олинган газни ҳам қайта ишлайди.
Тоғ-кон саноати ва нефть вазири вазифасини бажарувчи Ҳидоятуллоҳ Бадрининг қайд этишича, қазиб олинган газ дастлабки икки йилда 100 МВт электр энергияси ишлаб чиқаришга сарфланади.
Исматулла Иргашевнинг маълум қилишича, Тути-Майдон конининг газ захиралари 3 триллион куб метрга баҳоланмоқда. Лойиҳа Eriell KAM Ўзбекистон-Афғонистон қўшма компанияси томонидан амалга оширилади.
«Муҳандис-мутахассислар 8 та эски қудуқни реставрация қилишни ўрганмоқда… Газни ўзлаштириш бошланганидан сўнг дастлабки икки йилда бир неча миллиард куб метр газ қазиб олиш режалаштирилган. Шартларга кўра, Ўзбекистон бу конга 25 йил давомида ҳар йили 100 миллион доллар сармоя киритади ва 10 йилдан кейин конни ўзлаштиришга сармояни 1 миллиард долларга етказади», — деди у.
Eriell KAM
Eriell KAM компанияси 2024 йил 13 октябрда Сурхондарё вилоятининг Термиз туманида — Афғонистон билан чегарада рўйхатга олинган.
Асосий фаолият тури табиий газ ишлаб чиқариш, устав капитали — 12 млрд сўм.
Директори Нодиржон Насимжонович Бобоев, ягона таъсисчи — Eriell Group Entities. У Eriell Managment (50%) ва Kam Energy Int’га (50%) тегишли.
Kam Energy Int компанияси Kam Group ҳолдингининг асосчиси ва раҳбари — афғон тадбиркор Замари Камгарга тегишли. Унинг таркибига Kam Air авиакомпанияси, Kam Energy энергетика компанияси, UzAf Trade Company, Eagle Trading & Logistics, Kamgar LTd, Kam Construction, Kamgar Gold, Royal Eagle Petrol, Kam Oil ва бошқалар киради.
Ўз навбатида, Eriell Managment компаниясига Нодиржон Бобоев (51%) ва Николай Ходзидакис Василисга (XODZIDAKIS NIKOLAY VASILIS, 49%) тегишли. Биринчиси Chordara Gaz Oil, Turon Artemia Trade, Vero Poytaxt Qurilish, иккинчиси эса Spectr Group Agency, Shkola 21 NTM, Reliable Stroy Invest, Fish Yard ва EIDC каби компанияларда таъсисчи ҳисобланади.
Ўзбекистон нефть-газ соҳасида Eriell бренди остида 2004 йилда ташкил этилган компаниялар гуруҳи фаолият юритади. У нефть ва газ компаниялари учун қудуқлар қуриш ва капитал таъмирлаш хизматларини кўрсатади.
Илгари Eriell Group бошқаруви раиси ва бенефициари сифатида тадбиркор Бахтиёр Фазилов кўрсатилган.