Самарқандда ўтаётган ЮНЕСКО Бош конференциясининг 43-сессияси иштирокчилари Бутунжаҳон туркий тиллар кунини таъсис этиш тўғрисидаги резолюцияни қабул қилди. Ушбу кун ҳар йили 15 декабрда нишонланади.
Ҳужжатда қайд этилишича, Бутунжаҳон туркий тиллар кунининг эълон қилиниши ЮНЕСКОнинг тил ва маданий хилма-хиллик, минтақавий ва глобал ҳамкорлик, оғзаки анъаналар ҳамда ўзини ифода этиш шаклларини сақлаш ва ривожлантириш соҳаларидаги устувор йўналишларига хизмат қилади.
Туркий тилларга оид банд сессия кун тартибига Озарбойжон, Қозоғистон, Қирғизистон, Туркия ва Ўзбекистон ташаббуси билан, 21 аъзо давлатнинг қўллаб-қувватлови асосида киритилган.
15 декабрь санаси рамзий маънога эга: 1893 йилнинг айнан шу куни даниялик олим Вилгелм Томсен Ўрхун битиклари алифбосини ўқиб чиққанини эълон қилган. Бу ёзма ёдгорликлар туркий тиллар оиласининг қадимий илдизларини тасдиқловчи энг муҳим манбалардан биридир. Шу тилдан, хусусан, озарбайжон, қозоқ, қирғиз, турк, туркман ва ўзбек тиллари шаклланган.
Бутунжаҳон туркий тиллар куни доирасида турли маданий тақдимотлар ва тадбирлар — кўргазмалар, маърузалар, адабий кечалар, бадиий чиқишлар ташкил этилади. Уларнинг мақсади туркий тиллар оиласининг маданий ва ижтимоий аҳамиятини намойиш этиш, туркий тилли давлатларнинг маданий хилма-хиллигини ёритиш ҳамда бу тилларнинг инсоният тараққиётига қўшган ҳиссаси ҳақида хабардорликни оширишдир.
ЮНЕСКО маълумотларига кўра, туркий тиллар дунё бўйлаб 12 миллион квадрат километрга яқин ҳудудда яшовчи 200 миллиондан ортиқ инсоннинг она тили ҳисобланади.
