Сурия «Ислом давлати» (ИШИД) террорчилик ташкилотига қарши кураш бўйича халқаро коалицияга қўшилади, бу эса АҚШнинг Яқин Шарқдаги ташқи сиёсатида ўзгариш бўлишини англатади, дея тасдиқлади Трамп маъмуриятининг юқори мартабали мулозими BBC нашрига.
Бу ҳақда АҚШ президенти Дональд Трамп Оқ уйда Сурия президенти Аҳмад ал-Шараа билан учрашган вақтда маълум қилинган — бу Сурия етакчисининг мамлакат тарихидаги илк ташрифи бўлди. Fox News телеканалига берган интервьюсида ал-Шараа бу ташриф мамлакат АҚШ билан ҳамкорлик қиладиган «янги давр»нинг бир қисми эканини айтди.
Таъкидланишича, эндиликда Сурия «Ислом давлати»нинг қолган унсурларини йўқ қилиш ва Яқин Шарққа хорижий жангарилар оқимини тўхтатишга қаратилган глобал коалицияга қўшилган 90-давлат бўлади.
Учрашув якунлари бўйича маъмуриятнинг юқори мартабали мулозими, шунингдек, АҚШ Молия вазирлиги давлат ва савдо вазирликлари билан биргаликда Сурияга нисбатан иқтисодий чекловларни бекор қилиш ва «инвесторлар учун мувофиқликни» таъминлаш бўйича янги чора-тадбирларни эълон қилишини тасдиқлаган.
Чора-тадбирлар доирасида маъмурият 2019 йилдан бери Сурия собиқ ҳукуматини санкциялаган Цезар актини 180 кунга тўхтатиб туради. Рубио буни «Сурия халқига буюк бўлиш имкониятини берувчи санкциявий енгиллик» деб атади.
«Давлат департаменти президент Трампнинг Сурия халқига мустаҳкам тинчлик ва фаровонлик имкониятини тақдим этиш ҳақидаги ваъдасини бажаришда давом этмоқда. Бугун мен Асад режими қулаганидан кейин Сурия ҳукумати томонидан амалга оширилган ҳаракатлар асосида мажбурий Цезар акти санкцияларининг тўхтатилишини эълон қилдим. Цезар акти санкцияларининг тўхтатилиши Суриянинг ўз иқтисодиётини тиклаш, хорижий ҳамкорлар билан алоқаларни тиклаш ва барча фуқаролари учун фаровонлик ва тинчликни таъминлаш борасидаги саъй-ҳаракатларини қўллаб-қувватлайди», — дейилади баёнотда.
Трамп учрашувдан бир неча соат ўтиб Овал кабинетда журналистлар билан суҳбатда: «Биз Суриянинг жуда муваффақиятли мамлакатга айланишини кўришни хоҳлаймиз. Ва, менимча, бу раҳбар буни қила олади. У жуда кучли етакчи», — деб таъкидлади.
Сурия ва АҚШ ўртасидаги дипломатик муносабатлар 2012 йилда тўхтатилганди, бироқ энди АҚШ Сурияга Вашингтондаги элчихонасини қайта очишга рухсат беради.
Бу икки давлат раҳбарларининг учинчи учрашуви бўлиб, олдинроқ улар май ойида Форс кўрфази ҳамкорлик кенгаши доирасида ва сентябрь ойида БМТ Бош ассамблеяси доирасида учрашганди.
Молия вазирлиги ўтган ҳафтада ал-Шараани «махсус белгиланган глобал террорчилар рўйхати»дан чиқариб ташлаганди. Ал-Шараа ўз интервьюсида Трамп билан ўз ўтмишини муҳокама қилмаганини, аксинча, Вашингтоннинг «геосиёсий» ва иқтисодий ҳамкори бўлган Суриянинг «ҳозирги куни ва келажаги»га эътибор қаратганини айтди.
Ўтган ҳафта БМТ Хавфсизлик кенгаши Сурия муваққат президенти Аҳмад ал-Шараа ҳамда мамлакат ички ишлар вазири Анас Хаттобдан санкцияларни олиб ташлаганди. Вашингтон бир неча ой давомида 15 аъзодан иборат Хавфсизлик кенгашини Сурияга нисбатан санкцияларни юмшатишга чақириб келган. Трамп май ойида АҚШ сиёсатидаги катта ўзгаришни эълон қилганди, ўшанда у Сурияга нисбатан АҚШ санкцияларини бекор қилишини айтган.
Июнь ойи сўнгида эса Трамп Сурияга қарши 2004 йилда киритилган санкцияларни бекор қилиш тўғрисидаги фармонни имзолаган. Ҳужжат амалдаги экспорт назорати чораларини юмшатишга рухсат беради, «Сурияни халқаро ҳамжамият учун очади». Собиқ президент Башар Асад ва унинг сафдошларига нисбатан чекловлар ўз кучида қолган.
Шунингдек, май охирида Европа Иттифоқи Суриядан барча иқтисодий, шунингдек, мамлакатнинг 24 та тузилмасига нисбатан қўйилган санкцияларни бекор қилган. Хавфсизлик масалалари билан боғлиқ бўлганлари бундан мустасно. Башар Асад режимига алоқадорларга нисбатан санкциялар эса 2026 йил 1 июнгача узайтирилган.
Аҳмад аш-Шараа 2024 йил декабрь ойи бошида Дамашққа қуролли мухолифат гуруҳлари кириб келганида Башар Асад режими қулаганидан сўнг Суриянинг ўтиш даври президенти лавозимини эгаллаган.