Ўзбекистонга маиший ҳаво тозалагичлар импорти сўнгги йилларда сезиларли кўпайди. Бу Gazeta ўрганиб чиққан Божхона қўмитаси маълумотларидан келиб чиқади.
2022 йилда мамлакатга қиймати 176,5 минг доллар бўлган 2000 та ҳаво тозалагич импорт қилинган. 2023 йилда импорт ҳажми 2613 донага етган (182, 6 минг доллар).
Энг сезиларли ўсиш 2024 йилда кузатилган, мазкур йилда импорт ҳажми аввалги йилга нисбатан олти баравардан кўпроққа (2022 йилга нисбатан эса саккиз бараварга) ошган ва 16 минг 337 донага етган, уларнинг умумий қиймати 1,34 млн доллар бўлган.
2025 йил январь-октябрь ойларидаёқ Ўзбекистонга аллақачон қиймати 1,29 млн доллар бўлган 18 минг 460 та ҳаво тозалагич импорт қилинган.
Нархлар ўтган 2024 йилга нисбатан озгина пасайган бўлишига қарамай, импорт қилинган қурилмалар сони бир йилдан камроқ вақт ичида тахминан 13 фоизга ошган.
Асосий етказиб берувчи мамлакатлар Хитой, Туркия, Германия, Россия, Нидерландия, Жанубий Корея, Швейцария, Литва, БАА ва Испания ҳисобланади.
Эслатиб ўтамиз, Тошкентда майда дисперс чанг (PM2.5) заррачалари таъсиридаги ўлим даражаси йилига 3042 та эрта ўлимни ташкил этади. Жаҳон банкининг 2024 йил октябрь ойида эълон қилинган ҳисоботига кўра, аҳоли саломатлигига етказилган зарар 488,4 млн долларга баҳоланмоқда. Пойтахт аҳолисининг 83 фоизи ҳаво ифлосланиши юқори бўлган ҳудудларда яшайди.
2024 йил сентябрь ойида президентга 2030 йилгача чанг бўронларига қарши кураш дастури, шунингдек, Тошкентда ҳаво сифатини яхшилаш чоралари тақдим этилганди. Унга кўра, қурилиш майдонларида ҳавони муҳофаза қилиш бўйича талабларга риоя қилмаганлик учун жарима жорий этиш, дарахтларни кесганлик ва қуритганлик учун жарималар миқдорини ошириш ва бошқалар таклифлар илгари сурилмоқда.
2024 йилнинг январь ойида Экология вазирлиги Тошкентда ҳаво ифлосланишига олиб келаётган асосий омилларни санаб ўтганди: паст сифатли ёқилғида ишлайдиган транспорт воситаларидан чиқадиган зарарли моддалар, иссиқлик ва электр станцияларида кўмир ва мазутдан фойдаланиш, бош режасиз қурилиш ишлари ва дарахтларни кесиш.
Бундан ташқари, «яшил» ҳалқа ўрнига, Тошкент атрофида кўмир ёқадиган ва ҳавони ифлослантирадиган «кулранг» иссиқхоналар ҳалқаси шаклланди. Газни тежаш мақсадида ҳукумат баъзи иссиқхоналар, цемент ва ғишт заводлари, болалар боғчалари, мактаблар ва касалхоналарни кўмир ёқилғисига ўтказишга қарор қилганди. 2023 йилда 5407 та ижтимоий объект, 1147 та иссиқхона ва 250 та завод кўмирга ўтказилиши режа қилинганди.
2025 йил ёзда президент кўмир ёки бошқа муқобил манбаларга ўтган иссиқхоналар экспорт мажбуриятларини бажарган тақдирда газга қайтиши мумкинлигини эълон қилди.