Тошкентда Poytaxt Parking пулли тўхташ жойлари назоратчилари ҳайдовчилар томонидан ҳақорат қилиниши ҳолатлари давом этмоқда. Ноябрь ойида судлар учта шундай ҳолат бўйича қарор чиқарди, деб хабар берди Gazeta`га компания. Эслатиб ўтамиз, августда 43 ёшли эркак кар-соқов назоратчини ҳақорат қилгани учун уч суткага қамалган эди.
Биринчи иш маълумотларига кўра, 7 ноябрь куни Юнусобод тумани Осиё кўчасида (асосий фото) ҳайдовчи — МЧЖ директори — BYD Song Plus русумли автомобилини ногиронлар учун мўлжалланган жойда қолдириб, ишга кетган. Кўп ўтмай, у телефонига тўлов қилиш зарурлиги ҳақида билдиришнома олган.
Қайтиб келгач, ҳайдовчи Poytaxt Parking`нинг кар-соқов ходими машина ойнасига тўлов қилиш кераклиги ҳақида хабарнома ёпиштираётганининг устидан чиққан. Ҳайдовчи хабарномани олиб, ғижимлаб ташлаган. Бу ҳолат бир неча бор такрорланган.
Ҳайдовчи, агар белги пулли тўхташ жойидаги каби сариқ эмас, балки кўк рангда бўлса, тўхташ қоидаларини бузганлик учун жарималарни фақат ЙПХ ходимлари белгилаши кераклигини таъкидлаган. Тўхташ жойи назоратчиси эса ногиронлик белгиси йўқлигини кўрсатиш учун машинанинг орқа ойнасига ишора қилган.
Ҳайдовчи қўли билан погонга ишора қилиб: «Сен ЙПХ ходимисан? Ундай бўлмаса, йўқол», деган. Кейин бошқа ҳайдовчига қараб: «Бу ерга дол***бларни қўйишган, ҳеч нарсани тушунишмайди», деган. Иккинчи ҳайдовчи эса назоратчи ёрдамида телефон орқали тўловни амалга оширган.
Судда ҳайдовчи назоратчи бир неча марта хабарнома ёзиб берганидан жаҳли чиққанини айтиб, айбига қисман иқрор бўлган. Суд уни Ўзбекистон Маъмурий жавобгарлик кодексининг 183-моддаси (майда безорилик) бўйича айбдор деб топиб, базавий ҳисоблаш миқдорининг (БҲМ) 5 баравари (2,06 млн сўм) миқдорида жаримага тортган. Суд 15 кун ичида тўлов амалга оширилса, сумма икки баравар камайтирилишини эслатган.
Иккинчи ҳолат 13 ноябрь куни Мирзо Улуғбек тумани Шастри кўчасида содир бўлган. Chery ҳайдовчиси боласини боғчага олиб келган.
Кар-соқов назоратчи бепул 5 дақиқадан ошиб кетган тўхташ вақти учун тўлов қилинмагани сабабли огоҳлантириш берган. Ҳайдовчи Poytaxt Parking ходимини куракда турмайдиган сўзлар билан ҳақорат қила бошлаган.
Судда назоратчи, ҳайдовчи унинг кар-соқовлигини билгани ҳолда «тажовузкор хатти-ҳаракат қилгани ва машинани унга қарата ҳайдаганини» айтган.
Ҳайдовчи боласини қолдириш учун ҳар доим шу ерда тўхтаб келганини ва машина 5−10 дақиқадан кўп турмаганини таъкидлаган.
У жавобгарликдан бош тортмаслигини айтиб, ходимдан узр сўраган. Эркак ходимнинг кар-соқовлигини билмаганини ва оилавий фожиа туфайли оғир руҳий ҳолатда бўлганини таъкидлаган.
Назоратчи жабрланувчини кечирмаслигини, чунки у қасддан унинг шаъни ва қадр-қимматини камситганини, шунингдек, уни босиб кетиш билан таҳдид қилганини айтган. Ҳайдовчи ўз айбига тўлиқ иқрор бўлиши учун қонунда кўзда тутилган чоралар кўрилишини сўраган.
Суриштирув органи содир бўлган воқеани майда безорилик деб баҳолаган. Суд иш материаллари ва ҳолатларини ўрганиб чиқиб, бу баҳолаш нотўғри деган хулосага келган, чунки ҳайдовчининг ҳаракатларида шахсни қасддан камситиш аломатлари мавжуд бўлган.
Суд ҳуқуқбузарликни МЖКнинг 41-моддасига (ҳақорат қилиш) қайта малакалаган ва ҳайдовчига давлат фойдасига БҲМнинг 20 баравари (8,24 млн сўм) миқдорида жарима тайинлаган.
Учинчи ҳолат 24 ноябрь куни Лайлитугон кўчасида — «Жар» стадиони қаршисида содир бўлган. BYD Han русумли автомобиль ойнасига хабарнома қолдирган тўхташ жойи назоратчиси ёнига кўча бўйлаб жойлашган ҳунармандчилик дўконларининг ишчилари бўлган бир неча эркак яқинлашган.
Улар назоратчига хабарнома ёзмасликни, чунки машина ҳозир жўнаб кетишини айтишган. Улар, шунингдек, бошқа назоратчилар уларни таниши ва билдиришнома расмийлаштиришмаслигини таъкидлашган.
Назоратчи ўз вазифасини бажараётгани ва бу бодикамера орқали қайд этилишини, бепул тўхташ вақти 5 дақиқа эканлигини ва бу вақт ўтиб кетганини тушунтирган.
Эркаклардан бири буйруқ оҳангида: «Мен сенга ёзма дедим-ку!» дея бақирган. Бошқаси эса: «Сен одаммисан ўзи? Сенга тушунтиряпман-ку, машина ҳозир кетади», дея хабарномани назоратчига улоқтирган. Шундан сўнг биринчи эркак сўкина бошлаган.
Унга нисбатан МЖКнинг 183-моддаси (майда безорилик) бўйича маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома тузилган. Судда у ғазабланиб кетгани учун назоратни ҳақорат қилганини тан олиб, бундан пушаймонлигини айтган ва Poytaxt Parking ходимидан кечирим сўраган.
Суд ҳайдовчининг пушаймонлигини, унинг оилавий аҳволини ва моддий қийинчиликларини, шунингдек, аризачининг даъвоси йўқлигини инобатга олиб, давлат фойдасига БҲМнинг 3 баравари — 1,236 млн сўм миқдорида жарима тайинлаган.
Бепул 5 дақиқа қандай қайд этилади?
Gazeta ҳайдовчи автомобилини пулли тўхташ жойида қолдирганидан сўнг неча дақиқа ўтганини инспекторлар қандай аниқлашини сўраб Poytaxt Parking`га мурожаат қилди.
Компания жавобига кўра, автомобилларни қайд этиш қўлда эмас, балки рақамли тарзда ва икки босқичда амалга оширилади. «Инспектор йўналиш бўйлаб ҳаракатланиш вақтида планшет ёрдамида пулли тўхташ жойидаги ҳар бир автомобилни сканердан ўтказади. Бу биринчи қайд этиш бўлиб, давлат рақами ва вақт автоматик равишда тизимга киритилади».
Қайта сканерлашда тизим вақт белгиларини таққослайди. Агар бепул интервал (5 дақиқа) ўтиб кетган ва тўлов амалга оширилмаган бўлса, тизим буни қайд этади, шундан сўнг инспектор тўлов қилинмаганлиги тўғрисида хабарнома расмийлаштиради.
«5 дақиқалик интервал қисқа муддатли тўхташ — йўловчиларни тушириш ва чиқариш, шу жумладан, болани боғча ёки мактабга олиб бориш ва автомобилга қайтиш учун махсус белгиланган», — дейилади компания баёнотида. «Агар ота-она узоқроқ қолиб кетса — масалан, ўқитувчилар билан гаплашса ёки ташкилий масалаларни ҳал қилса, бу тўлиқ тўхташ ҳисобланади ва бунинг учун ҳақ тўланиши керак», — дея таъкидлади Poytaxt Parking.
Бепул тўхташ даври сифатида 5 дақиқа етарлими ва уни узайтириш режалаштирилаяптими, деган саволга компания «мактаблар, болалар боғчалари ва давлат муассасалари олдидаги бепул интервални ўзгартириш муҳокама қилиняпти, лекин бу пухта ўйланган ёндашув, ҳисоб-китоблар ва юкламани таҳлил қилишни талаб этади», деб жавоб берди.
«Ижтимоий муассасалар атрофидаги автотураргоҳлар ҳеч қачон қисқа вақт ичида болаларини мактаб ёки боғчага олиб келадиган ҳайдовчиларчалик кўп бўлмайди. Эрталабки ва кечки соатларда бу юзлаб болалар дегани. Зич шаҳар қурилиши шароитида шунча кўп тўхташ жойларини яратиш жисмонан имконсиз. Шунинг учун асосий вазифа — ҳар бир келган ота-она жой топиши, йўл ҳаракати қоидалари бузилмаслиги ва транспортга халақит берадиган иккинчи ва учинчи қаторлар пайдо бўлмаслиги учун тўхташ жойларида автомобиллар тезроқ алмашиб туришини таъминлашдир», — дейилади компания баёнотида.
Poytaxt Parking ҳозирда Тошкент шаҳри ҳокимлиги ва бошқа идоралар билан биргаликда меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларга ўзгартиришлар киритиш устида иш олиб борилаётганини маълум қилди. Улар қуйидагиларни назарда тутади:
- тўхташ жойларининг махсус турлари,
- фуқароларнинг айрим тоифалари учун имтиёзлар,
- кўп квартирали уйларда яшовчилар учун имтиёзлар ва резидентлик рухсатномалари.