Қонунчилик палатаси 20 январь кунги мажлисида «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонунга киритиладиган тузатишларни маъқуллади. Бу ҳақда палата Telegram каналида хабар берилди.
Мажлисда таъкидланганидек, Ўзбекистонда молиявий технологиялар соҳасини ривожлантириш, нақд пулсиз ҳисоб-китоблар улушини ошириш, шунингдек, сайёҳлар оқимини кўпайтириш ва туристик хизматлар кўламини кенгайтиришга қаратилган изчил ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Бу жараёнлар замонавий рақамли тўлов тизимларини жорий этиш ва халқаро онлайн тўлов компаниялари билан ҳамкорликни кенгайтиришни тақозо этмоқда.
Шу муносабат билан лойиҳада Ўзбекистон ҳудудида мажбурий тарзда сақланиши лозим бўлган шахсга доир маълумотлар турларини аниқ белгилаш, шунингдек, айрим маълумотларни чет элда қайта ишлаш ва сақлаш учун хавфсизлик, халқаро стандартларга риоя этиш ва ваколатли орган талабларини бажариш каби шартларни жорий этиш таклиф этилмоқда.
Мажлисда ушбу ўзгартиришлар орқали халқаро тўлов тизимларини мамлакатга жалб қилиш, инвестиция муҳитини янада яхшилаш, рақамли хизматлар бозорини кенгайтириш ҳамда фуқаролар ва сайёҳлар учун замонавий тўлов имкониятларини яратишга хизмат қилиши қайд этилди.
«Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги Ўзбекистон sонунига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қонун лойиҳаси депутатлар томонидан биринчи ўқишда кўриб чиқилиб, қабул қилинди ва Сенатга юборилди.
Президент Шавкат Мирзиёев 6 ноябрь куни Вашингтонда АҚШ компаниялари билан учрашувда Ўзбекистонда шахсий маълумотларни сақлаш тўғрисидаги қонунчилик қайта кўриб чиқилишини маълум қилган эди. «Биз америкалик ҳамкорлар билан биргаликда қонунчиликни янгилаш бўйича ишларни якунлаяпмиз. Бу янги технологик шериклик, жумладан, Apple Pay ва Google Pay глобал тўлов тизимларини ишга тушириш, рақамли академиялар ва стартап-хаблар тармоғини яратиш имкониятларини яратади», — деган эди Шавкат Мирзиёев.
2021 йилда Ўзбекистонда шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонунга ўзгартиришлар киритилди. Ҳужжатнинг 27−1-моддаси компанияларга Ўзбекистон фуқароларининг шахсий маълумотлари қайта ишланадиган серверларни мамлакат ичида жойлаштириш мажбуриятини юклайди. Молиячи Шуҳрат Қурбонов ушбу нормани талқин қилишда муаммо борлигини таъкидлади.
«Халқаро ўйинчиларнинг бизнинг бозоримизга киришга уринишидаги муаммо — мен ҳозир биринчи навбатда Google Pay ва Apple Pay ҳақида гапиряпман — шунчаки қонун одатда бизда қонунлар ёзиладиган тилда ёзилганлиги сабабли юзага келди. Яъни катта хоҳиш билан уни талқин қилувчи учун қулай бўлган ҳар қандай томонга талқин қилиш мумкин. Тушунтиришни эса кимдан сўраш — тушунарсиз», — деди у.
Президент администрацияси Молиявий технологиялар, рақамлаштириш ва сунъий интеллект департаменти бошлиғи ўринбосари Ҳикматилла Убайдуллаев ҳам ушбу норма талқинидаги ноаниқлик туфайли бизнесда хавотир уйғотаётганини таъкидлади.
Июль ойида «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонуннинг 27−1-моддаси билан юзага келадиган ҳуқуқий хавфлар муҳокамаси бўлиб ўтди. Йиғилиш иштирокчилари ортиқча тартибга солишнинг олдини олиш учун маълумотларни маҳаллийлаштириш ёндашувини қайта кўриб чиқишни таклиф қилдилар.
Шавкат Мирзиёев 2024 йил 20 декабрь куни бўлиб ўтган йиғилишда фойдаланувчиларнинг шахсий маълумотларини «булут»да сақлаш таклифини ўрганиш топшириғини берди.
Бу таклиф билан Грузиянинг TBC Bank Group халқаро операциялари раҳбари Оливер Хьюз чиқди. У булутли маълумотларни сақлаш билан боғлиқ муаммони кўтарди. Бугунги кунда Ўзбекистонда шахсий ва банк маълумотларини сақлаш бўйича анча қаттиқ талаблар қўйилмоқда. «Биз уларни ўзимизда, ўз маълумотлар марказларимизда сақлашимиз керак, бу жуда қиммат ва унчалик масштабли эмас. Ҳозирча яхши, лекин биз қанчалик узоққа борсак, шунчалик қийин бўлади. Бу мамлакатдаги технологик компанияларнинг ривожланишига тўсқинлик қилиши мумкин», — деди TBC Bank Group вакили.
Унинг фикрича, бу нафақат технология саноати ва банк секторини ривожлантириш, балки жуда катта ҳисоблаш қувватини талаб қилувчи, «бугунги кунда Ўзбекистонда шунчаки мавжуд бўлмаган» сунъий интеллектни (СИ) ривожлантириш учун ҳам муҳим. TBC Uzbekistan СИга асосланган чатботларни ишлаб чиқмоқда ва у аллақачон муаммоларга дуч келмоқда, дея қўшимча қилди у. Давлат раҳбари бу таклифни қўллаб-қувватлаб, бош вазир ўринбосари Жамшид Қўчқоров, Марказий банк ва Адлия вазирлигига ақлий ҳужум қилиб, таклифлар киритишни топширганди.
Августда эса TBC Uzbekistan бош директори Ника Курдиани Шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонун булутли сервисларни чеклагани сабаб Apple Pay ва Google Pay Ўзбекистон бозорига кирмаётганини айтганди.