2025 йилда Ўзбекистонда 106,5 мингта янги хонадон фойдаланишга топширилди, бу барча даврлардаги энг юқори кўрсаткичдир. Бу ҳақда Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси раиси Шерзод Кудбиев 3 февраль куни президент Шавкат Мирзиёев ҳузуридаги тақдимот маросимида маълум қилди.
«2025 йилда 106,5 мингта янги хонадон фойдаланишга топширилди. Бу Янги Ўзбекистондаги энг катта кўрсаткичдир», — деди у «Ўзбекистон 24» телеканали лавҳасида.
Бироқ бу 2025 йил учун белгиланган режага (135 минг) нисбатан 28,5 мингга кам. Ўтган йили жами 1936 та уй-жой қурилган бўлиб, бу 2019 йилга (1324 та) нисбатан қарийб 1,5 баробар кўпдир.
Кудбиевнинг сўзларига кўра, қурилишнинг рекорд даражадаги ҳажмига қарамай, ҳозирги суръат ҳали ҳам аҳолининг табиий ўсишини қопламайди.
«Шундай бўлса ҳам, биз табиий ўсишни қамраб олмаяпмиз — яна 93,5 минг квартира етишмаяпти», — деди у ва бир йил ичида мамлакатда 200 минг оила пайдо бўлишини таъкидлади.
Қўмита раҳбари 2040 йилга бориб бир кишига тўғри келадиган уй-жой майдонини 18,9 квадрат метрдан 23 квадрат метрга етказиш учун қурилишни сезиларли даражада ошириш зарурлигини эслатди.
«Сиз қўйган мақсадга эришиш учун — киши бошига 23 квадрат метр, 2040 йилга бориб биз йилига 280 минг хонадон даражасига чиқишимиз керак. Биз бу маррани ўз олдимизга қўйганмиз ва бунга албатта эришамиз, ҳурматли президент», — деди Кудбиев.
Унинг аниқлик киритишича, 2025 йилда фойдаланишга топширилган 106,5 минг хонадоннинг барчаси кадастр рўйхатидан ўтказилган ва қурувчилар томонидан ҳам, якка тартибдаги қурилиш доирасида ҳам қурилган.
Кудбиев асосий янгиликлардан бири сифатида уй-жой қурилишини режалаштиришнинг мутлақо янги тизимини назарда тутувчи фармон лойиҳасини тайёрлашни айтди.
«Биз янги тизимни таклиф қилмоқдамиз: бюджетни режалаштиришга ўхшаб, уй-жой дастурлари муддатлар бўйича олдиндан режалаштирилади — ким топширади, қандай келишилади ва қандай тартибда амалга оширилади», — деди у.
Унинг сўзларига кўра, бюджет прогнозига ўхшаш уч йиллик прогноз ҳам жорий этилади.
«2026 йил учун 140 мингта хонадон кадастрдан ўтиши бўйича режа қиляпмиз. Кейинчалик 2040 йилга бориб мақсадли даражага чиқиш учун ҳажмлар йилдан-йилга ошиб боради,» — деди қўмита раиси.
Маърузада уй-жой фондини реноватсия қилишга алоҳида эътибор қаратилди. 2025 йилда у фойдаланишга топширилган уй-жойларнинг 15 фоизини ташкил этди, бироқ бу кўрсаткични сезиларли даражада ошириш режалаштирилган.
«Лекин бу кўрсаткични сиз ўргатган, янги Ўзбекистон ғоясига мос даражага олиб чиқишимиз керак. Қандай қуриш кераклигини кўрсатиб бердингиз, бутун бошли саноат шаклланмоқда. 2040 йилга бориб реноватсия ҳисобига қуриладиган хонадонлар сонини йилига 170 мингтага етказишимиз керак — бу жами янги уй-жойларнинг 60 фоизи дегани», — деди Кудбиев.
Эслатиб ўтамиз, йиғилишда бугунги кунда қурилишда рухсатномалар олиш 9 босқични ўз ичига олиши ва 90−120 кун давом этиши таъкидланган эди. Халқаро амалиётда «ready-to-build land» («қурилишга тайёр ер») механизми туфайли бу муддат 7−15 кунгача қисқармоқда.
Президент Ўзбекистонда ҳам худди шундай тизим жорий этилишини маъқуллади — барча тайёргарлик жараёнлари ер участкалари аукционга қўйилишидан олдин якунланади ва ғолиб автоматик равишда тўлиқ ҳужжатлар тўпламини олади. Қурилишга тайёр бўлмаган ерларни савдога чиқаришни тақиқлаш режалаштирилмоқда.