Эрон ва АҚШ ўртасида ядро дастури бўйича музокаралар 6 февраль куни Ўмон пойтахти Маскатда бошланди, деб хабар бермоқда Reuters.
Музокараларда АҚШ номидан президент Дональд Трампнинг махсус вакили Стив Уиткофф, Эрон номидан ТИВ раҳбари Аббос Аракчи иштирок этмоқда. Ўмон томонлар ўртасида воситачилик қилмоқда. Музокаралар мокисимон дипломатия тамойили асосида ўтказилиши кутилмоқда («челночная дипломатия» — бунда воситачи икки томон ўртасида доимий қатнаб, келишувга эришишга ҳаракат қилади — таҳр.).
Reuters хабарига кўра, АҚШ музокаралар кун тартибини кенгайтиришни талаб қилмоқда. Вашингтоннинг талаблари орасида Эроннинг ўз уранини қайта ишлашдан воз кечиши, баллистик ракеталар масофасини чеклаш, Эроннинг Яқин Шарқдаги прокси-гуруҳларини қўллаб-қувватлаш ва «ўз аҳолисига бўлган муносабати» бор.
Эрон фақат ўз ядровий дастури ҳақида гапиришга тайёрлигини айтмоқда. Теҳрон аввалроқ «мудофаа имкониятлари, жумладан, ракеталар ва уларнинг узоқлиги» бўйича музокараларни қатъиян истисно қилганди.
Шу билан бирга, Эрон уранни бойитиш масаласида, жумладан, 400 кг юқори даражада бойитилган уранни топшириш ва ечим сифатида консорциум келишуви доирасида уранни «ноль даражада» бойитишни қабул қилиш борасида мослашувчанлик кўрсатишга тайёр, деб хабар берган Эрон расмийлари Reuters агентлигига.
Эрон, шунингдек, АҚШ 2015 йилги ядровий келишувдан чиққан 2018 йилда киритилган санкцияларни бекор қилишни талаб қилмоқда.
Музокаралар арафасида Оқ уй дипломатия Трамп учун Эрон муаммосини ҳал қилишнинг биринчи навбатдаги варианти эканини, бироқ унинг ихтиёрида ҳарбий вариантлар ҳам борлигини айтганди.
Сўнгги ҳафталарда АҚШ ва Эрон ўртасидаги кескинлик Теҳроннинг яқинда ҳукуматга қарши норозилик намойишларини қаттиқ бостириши фонида кучайди. АҚШ минтақада куч тўплади, Трамп эса Эронга янги зарбалар билан таҳдид қилди.
Ўтган чоршанба куни Трамп NBC News телеканалига берган интервьюсида Эрон олий раҳбари оятуллоҳ Али Хоманаийнинг хавотирга тушиши керакми, деган саволга шундай жавоб берган: «Мен у жуда қаттиқ хавотирга тушиши керак, деб айтган бўлардим, ҳа».
Хоманаий АҚШнинг ҳар қандай ҳужуми Яқин Шарқда минтақавий можаро келтириб чиқариши ҳақида огоҳлантирган. «Америкаликлар шуни билишлари керакки, агар улар бу сафар уруш бошлашса, бу уруш минтақавий тус олади», — деган ўтган якшанба куни Эрон олий раҳбари.