Тахиатош иссиқлик электр станцияси яна «Иссиқлик электр станциялари» АЖ бошқарувига ва давлат назоратига қайтарилади. Бу 25 февралдаги президент қарорида белгиланган.
Аввал станция Smart Integrity me компанияси ишончли бошқарувида бўлган. Уни бошқарувга бериш тўғрисидаги қарор илгари қабул қилинган бўлса-да, расман ёритилмаган. Ҳужжатга кўра, Smart Integrity me 2023 йил 18 сентябрда тузилган шартнома асосида Тахиатош ИЭСнинг 100 фоиз улушини ишончли бошқарувга олган. Gazeta 2024 йил июль ойида айнан шу компания Тошкент ва Навоий иссиқлик электр станцияларини ҳам ишончли бошқарувга олганидан хабар топган эди.
Тахиатош ИЭС 2023 йилни 4,37 млрд сўм фойда билан якунлаган. Таққослаш учун, 2021 йилда бу кўрсаткич 382,9 млрд сўмни, 2022 йилда эса 56,6 млрд сўмни ташкил этган.
Бизнес-режага кўра, 2024 йилда 3,39 трлн сўм тушум олиш ва 4,4 млрд сўм соф фойдага чиқиш режалаштирилган эди.
2024 йил якунлари бўйича молиявий ҳисобот ҳозирча эълон қилинмаган. Бироқ ўша йилнинг тўққиз ойи натижаларига кўра, асосий самарадорлик кўрсаткичларининг (KPI) аксарияти бажарилмаган.
Мазкур даврда соф фойда 2,12 млрд сўмни, тушум эса 2,17 трлн сўмни ташкил этган. 2025 йилнинг тўққиз ойи якунига кўра соф фойда 2,2 бараварга ўсиб, 4,7 млрд сўмга етган. Бироқ тушум атиги 6,8 фоизга ўсиб, 2,3 трлн сўмни ташкил этган, маҳсулот таннархи эса 9,4 фоизга ошиб, 2,02 трлн сўмга етган. Асосий фаолиятдан олинган фойда 29 фоизга камайиб, 208,6 млрд сўмни ташкил этган, операцион харажатлар эса 45 фоизга ошиб, 96,4 млрд сўмга етган.
Соф фойданинг ўсиши асосан валюта курслари фарқидан кўрилган зарарнинг камайиши ҳисобига таъминланган — 44,9 млрд сўмга қарши ўтган йилдаги 177,08 млрд сўм. Молиявий ҳолатни операцион жиҳатдан ёмонлашган, бироқ валюта хавфлари камайиши орқали молиявий барқарорлашган деб баҳолаш мумкин.
Gazeta Энергетика вазирлиги ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлигига сўров юбориб, Тошкент ва Навоий ИЭСлар ҳам ҳозирда Smart Integrity me ишончли бошқарувида қолмоқдами ёки йўқми, деган масалага аниқлик киритишни сўраган.
Smart Integrity me компанияси ҳақида
Очиқ маълумотларга кўра, Smart Integrity me 2023 йил январь ойида рўйхатдан ўтган. Компания ўзини энергетика соҳасининг етакчи иштирокчиларидан бири сифатида тақдим этади. У электр энергияси ишлаб чиқариш ва етказиб бериш, шунингдек иқтисодиётнинг турли секторлари учун энергетик ечимлар тақдим этишга ихтисослашган.
Дастлаб компанияга «Иссиқлик электр станциялари» АЖнинг собиқ раиси Фарҳод Абдураҳмонов раҳбарлик қилган. Ҳозирги кунда эса корхона директори — Искандар Басидов (илгари «Ўзбекэнерго»ни бошқарган).
Компаниянинг ягона таъсисчиси — New Industrial Technologies. У илгари Paynet тўлов сервисининг эгаси бўлган (кейинчалик Humo тўлов тизимини сотиб олган), шунингдек Asian Chemical Group компаниясига ҳам эгалик қилган (Деҳқонобод калий заводида улуш олган).
Дастлаб New Industrial Technologies компанияси Мустафа Оразбаевич Абдрахмановга тегишли бўлган. Ҳозирда эса таъсисчи сифатида Александр Валерьевич Захарян кўрсатилган. У Smart Fast Stroy (To‘palang HPD Holding компаниясининг 70 фоизига эгалик қилади), шунингдек Asia Alliance Group (Asia Alliance Bank`нинг мажоритар акциядори) компанияларида ҳам улушга эга.
Ҳужжатда Тахиатош ИЭСни давлат бошқарувига қайтариш сабаблари бўйича қўшимча изоҳ берилмаган.
Тахиатош иссиқлик электр станцияси Қорақалпоғистонда жойлашган бўлиб, Ўзбекистоннинг шимолий-ғарбий қисмидаги асосий энергия манбаларидан бири ҳисобланади. У 2019 йилда электр энергетикаси соҳасини ислоҳ қилиш доирасида қайта ташкил этилган «Ўзбекэнерго» негизида ташкил этилган «Иссиқлик электр станциялари» АЖ таркибига киради. ИЭС мамлакат иқтисодиёти ва аҳолиси эҳтиёжларини таъминлаш учун газ ва мазут асосида электр ва иссиқлик энергияси ишлаб чиқаради. Унинг таркибига 4 та иссиқлик электр станцияси, 3 та иссиқлик электр маркази ҳамда 3 та сервис ташкилоти киради.
2024 йилда 4,1 млрд кВт/соат электр энергияси ва 22,6 Гкал иссиқлик энергияси ишлаб чиқариш режалаштирилган эди.