4 март куни кундузи Тошкент аэропортининг учиб келиш зали гавжум. Дубайдан Centrum Air авиакомпаниясининг эвакуация рейсини кутаётган одамлар таблодаги жадвалга диққат билан қарайди.
Самолётда 28 февраль куни компаниянинг Дубай-Тошкент ва Дубай-Самарқанд йўналишларидаги икки рейс билан учиб кета олмаган йўловчилар келди. Қўниш соат 15:20 га мўлжалланган эди, аммо самолёт 15:55 да етиб келди.
Қизи, рафиқаси ва уч нафар набираси кутиб олган кекса эркак бир неча журналистлар ёнидан тўхтамай ўтиб кетди. Парвоз ҳақидаги саволга йўл-йўлакай жавоб беради: «Ҳаммаси яхши бўлди. Тинчгина қайтиб келдик».
Кутиб турганлар орасида қора курткалар кийган эркаклар ичида қўлида гулдаста ушлаган оч рангли худи кийган йигит ажралиб турарди. Бир соатдан сўнг унинг олдига акаси ҳам келди. Улар Дубайдан келадиган рейсни кутаётганини айтди.
«Онам билан синглим у ерга турист сифатида борган эди. 28 февраль куни қайтишлари керак эди, лекин рейс бекор қилинди. Centrum барча йўловчиларни йиғиб, аэропортдан автобусда меҳмонхонага олиб борди ва бир кунлик яшаш харажатини тўлаб берди. Кейинги куни онам билан синглим ўзлари тўлашди, кейин эса консуллик ёрдам бериб, қолган уч кунни қоплаб берди. Ҳаммаси тинч ва тартибли бўлди. Консул доим алоқада эди. У орқали вазият ва Тошкентга қайтиш вариантларини билиб турдим. Агар Дубай аэропорти ишламаса, ҳатто Ўмон орқали рейс вариантини ҳам кўриб чиқишган», — дейди йигит.
«Сардор, Сардор!» — деб кимнидир чақирган кекса аёл қўлидаги гуллар билан йўловчилар чиқиб келаётган йўлакка шошилди. — «У чиқяпти!» Одамлар орасида қизини тез топиб, уни маҳкам қучоқлади ва кўз ёшларини тўхтата олмайди.
Кейинроқ Сардорнинг айтишича, опаси Дубайга дам олишга кетган, онаси эса рейс бекор қилингани учун жуда хавотир олган.
Келувчилар залида яна бир оила бир ҳафталик турпакет билан Дубайга кетган 63 ёшли онаси ва келинини кутиб турибди.
«1 март куни қайтишлари керак эди, лекин кечикишди. Улар учун юрагимиз безовта бўлди, қўрқдик, лекин алоқа бор эди. Шунда одамларга қайтишда ёрдам берилаётганини билдик. Ёрдам учун президентга раҳмат», — дейди қариндошлари.
Яқинроқда бир бобо икки нафар набираси, қизи ва рафиқасини кутиб олмоқда. У яқинларини қучоғидан чиқармасдан телефонга олиб: «Сизни жуда кутдим», — дейди.
Ўзбекистон раҳбарияти топшириғига мувофиқ ташкил этилган репатриация рейслари пойтахтга мунтазам келиб қўнмоқда. 28 февраль куни АҚШ ва Исроил томонидан Эронга авиазарбалар бошланган пайтда Яқин Шарқ мамлакатларида қанча ўзбекистонлик бўлгани аниқ айтилмаган (айнан шу куни минтақанинг кўплаб давлатлари ҳаво ҳудуди ёпилган эди).
5 март куни эрталаб Ташқи ишлар вазирлиги 1 мартдан буён 9300 дан ортиқ фуқаро эвакуация қилингани ҳақида хабар берди. Мунтазам ва қўшимча чартер рейслар орқали Саудия Арабистонидан 8100 дан ортиқ, Бирлашган Араб Амирликларидан эса қарийб 1200 нафар фуқаро қайтарилган. Шунингдек, Эрондан — 23, Баҳрайндан — 25 ва Уммондан — 7 нафар юртдош эвакуация қилинган.
«Дубайда ваҳима бўлмади»
3 март куни соат тахминан 7:00 да Дубайдан Uzbekistan Airways авиакомпаниясининг рейси Тошкентга келиб қўнди. Ушбу рейс 28 февраль куни парвоздан бироз олдин бекор қилинган эди. Авиакомпания матбуот хизмати маълумотига кўра, дастлаб кечиктирилган рейсда 160 нафар йўловчи бўлган. Кейинроқ уларга бошқа ўзбекистонликлар, жумладан, спорт делегацияси аъзолари ҳамда БААда пулсиз қолиб кетган фуқаролар ҳам қўшилган.
Рейс йўловчиларидан бири Gazeta’га авиакомпания уларни икки меҳмонхонага жойлаштирганини айтди. Яшаш учун бошқа жойи борлар эса у ердан кетган. Меҳмонхонада қолганлар орасида болали оилалар ҳам бўлган. Яшаш ва овқатланиш харажатларини авиакомпания қоплаб берган.
Uzbekistan Airways ушбу рейс йўловчилари учун Telegram’да алоҳида гуруҳ очиб, унда мунтазам равишда охирги маълумотларни эълон қилиб борган. Дубайдаги Ўзбекистон бош консулхонаси ҳам юртдошлар билан алоқа қилиш учун алоҳида гуруҳ ташкил этган.
Йўловчиларга меҳмонхонадан чиқиш тақиқланмаган. Дубайда савдо марказлари ва умумий овқатланиш жойлари ишлашда давом этган, кўчаларда тинчлик сақланган, автомобиллар, таксилар ва жамоат транспорти ҳаракатланган.
«Ваҳима бўлмади. Фақат телефон ва планшетларга тез-тез фавқулодда огоҳлантириш хабарлари келиб турди (улар жуда баланд овозли бўлиб, ўчиришнинг иложи йўқ). Осмонда учиб ўтаётган қирувчи самолётларни кўриш ва ҳаво ҳужумидан мудофаа тизими ишлаётганини эшитиш мумкин эди», — деди суҳбатдош.
Шанба куни бекор қилинган Qanot Sharq рейси йўловчиларидан бири ҳам ваҳима бўлмаганини айтди. Авиакомпания меҳмонхонада яшаш харажатини фақат бир кеча — 1 март куни тушгача қоплаб берган. Кейин эса йўловчилар ўзлари тўлашга мажбур бўлган. Уч кишилик хонада жойлашганда ҳар бир киши учун 37 доллардан тўланган.
«Пули борлар унга муҳтож бўлганларга ёрдам берди», — деди аёл.
3 март куни кундузи ушбу авиакомпания рейси йўловчилари жойлашган меҳмонхонага Ўзбекистон консули келиб, яшаш харажатлари давлат томонидан қоплаб берилишини маълум қилган. «Қийин вазиятда бизни ёлғиз қолдирмаган барчага раҳмат», — деди йўловчилардан бири.