Ўзбекистондаги махсус ишчи гуруҳлар нефть-газ соҳасида фаолият юритаётган хусусий ва хорижий компаниялар фаолиятини, уларнинг лицензия ва лойиҳа ҳужжатлари бўйича мажбуриятларини бажаришига эътибор қаратган ҳолда ўрганмоқда. Бу ҳақда 20 апрель куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида «Ўзбекнефтгаз» бош геологи Нодир Муҳиддинов маълум қилди, деб хабар бермоқда Gazeta мухбири.
Аввалроқ, март ойида президент маъмуриятининг Нефть-газ соҳасидаги ислоҳотларни жадаллаштириш бўйича лойиҳа офиси шўба мудири Беҳзот Нарматов давлат раҳбари билан учрашувда соҳадаги хусусий ва хорижий компаниялар фаолияти муҳокама қилинганини айтганди.
«Ўзбекистон ҳудудида фаолият юритаётган ва ҳозирда захираларимизнинг қарийб 25 фоизини бошқараётган хусусий ва хорижий компаниялар ҳақида маълумот берилди. Уларнинг фаолиятини кўриб чиқиб, самарадорлигини ошириш бўйича топшириқлар берилди», — деди у.
Муҳиддиновнинг аниқлик киритишича, ҳозирда ушбу топшириқ бўйича идоралараро текширув олиб борилмоқда.
«Ҳозир ушбу топшириққа асосан махсус ишчи гуруҳлар иш олиб бормоқда. Ўрганиш ваколатли ташкилотлар — биринчи навбатда Энергетика вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Ҳисоб палатаси, шунингдек, „Ўзбекнефтгаз“ компанияси мутахассислари, техник ходимлари томонидан амалга оширилмоқда», — деди у.
Унинг сўзларига кўра, таҳлил предмети хорижий компаниялар ва қўшма корхоналар томонидан олинган инвестиция блокларида геология-қидирув ишлари бўйича мажбуриятларга қанчалик риоя қилинаётгани бўлди.
«Яъни, лицензия мажбуриятлари, келишувлар мавжуд, улар қай даражада бажарилган. Бундан ташқари, лицензиялар ва лойиҳа ҳужжатларида кўрсатилган қазиб олиш кўрсаткичларининг бажарилиши таҳлил қилинади», — деди Муҳиддинов.
Ушбу ишлар натижасида расмийлар назоратни кучайтириш ва хорижий компаниялар билан ҳамкорлик самарадорлигини ошириш бўйича таклифлар тайёрлайди.
«Яъни, лицензия берилган хорижий компаниялар билан ишлаш самарадорлигини ошириш, мажбуриятларнинг бажарилиши устидан назорат ўрнатиш, шунингдек, давлат олдига қўйилган вазифаларни бажариш бўйича таклифлар тайёрланади», — деди Муҳиддинов.
«Ўзбекнефтгаз» раҳбари Абдуғани Сангинов Ўзбекистонда «Ўзбекнефтгаз» билан ишлаётган хизмат кўрсатувчи ва сервис корхоналари билан тузилган барча шартномаларни тўхтатиб туриш ва уларнинг шартларини қайта кўриб чиқиш бўйича топшириқ берди, деди унинг матбуот котиби Мўмин Ибодов.
«18 декабрдан 31 декабргача бўлган даврда тезкор қарор қабул қилинди. Бошқарув раиси томонидан вазифа қўйилди: агар ҳозиргача ишлаб турган шартномалар қайта ҳисоб-китобдан сўнг, бугунги кун талабларидан келиб чиқиб, нархни 20−25 фоизга пасайтирмаса, биз улар билан ишламаймиз. Шундай талаб қўйилди», — деди у.
2021 йил август ойида президент ҳузурида ўтказилган йиғилишда намойиш этилган кадрларга кўра, «Ўзбекнефтгаз»да жорий захираларнинг 50 фоизи ёки 934,1 миллиард куб метр газ бўлган 111 та кон мавжуд эди. «Лукойл» ўша пайтда 413,1 млрд куб метр (22,1 фоиз), Uz-Kor Gas Chemical — 109,6 млрд куб метр (5,9 фоиз), Surhan Gas Chemical — 106,6 млрд куб метр (5,8 фоиз), Jizzax Petroleum (ҳозирги Саноат Энергетика Гуруҳи, SEG) — 84,9 млрд куб метр (4,5 фоиз) газ захирасига эга конларда ишлаган.
Ўшандан бери мамлакатда газ қазиб олиш камайди. Агар 2021 йилда ишлаб чиқариш 53,8 миллиард куб метрни ташкил этган бўлса, 2025 йил охирига келиб 42,3 миллиард куб метрни ташкил этди, бу 21,3 фоизга кам (-11,5 миллиард).
Ўзбекистон ҳукумати 2004 йилда Россиянинг «Лукойл» компанияси билан «Қандим-Хаузак-Шоди» (35 йил муддатга, 2014 йилда яна 7 йилга — 2046 йилгача узайтирилган) ва «Жануби-Ғарбий Ҳисор» (2007 йилда кучга кирган ва 36 йилга, 2043 йилгача мўлжалланган) лойиҳалари бўйича маҳсулот тақсимоти тўғрисидаги битимни (МТБ) имзолаган.
Россиянинг «Газпром» компанияси билан «Шахпахта» (2004 йилдан — 15 йилга, 2018 йилда 5 йилга узайтирилган) ва «Джел» (2018 йилда 25 йилга имзоланган) конлари бўйича МТБ имзоланган.
Яна бир МТБ 2017 йил апрель ойида Сурхондарё вилоятидаги «Мустақилликнинг 25 йиллиги» (М25) кони бўйича — газ-кимё мажмуаси қурилиши билан 35 йилга имзоланган эди.
2008 йил февраль ойида «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси ва Kor-Uz Gas Chemical Investment консорциуми Қорақалпоғистондаги Сургил кони негизида Устюрт газ-кимё мажмуасини қуриш учун Uz-Kor Gas Chemical қўшма корхонасини ташкил этди. Корея компаниялари консорциумига ҳозирда Кореянинг Когас газ корпорацияси, Lotte Chemical кимё компанияси ва GSE&R киради.
«Ўзбекнефтгаз» компанияси ўтган йил якунларига кўра 25,2 млрд куб метр газ ишлаб чиқарди, бу прогнозлардан паст. 2026−2027 йилларда барқарор қазиб олиш ҳажмини таъминлаш, шунингдек, газ захираларини кўпайтириш ва уни қайта ишлаш кўзда тутилган.