Ҳантавируснинг «Андес» (Andes) штами янада кенг масштабда авж олиши бошланишининг аломатлари ҳозирча йўқ. Бу ҳақда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) раҳбари Тедрос Адханом Гебрейесус маълум қилди. Унинг сўзларини BBC News келтирмоқда.
«Ҳозирги вақтда биз касалликнинг янада кенг масштабда авж олиши бошланишига гувоҳ бўлаётганимиздан далолат берувчи ҳеч қандай белгилар йўқ», — деди у.
Шу билан бирга, ЖССТ раҳбари «вазият ўзгариши мумкинлиги» ҳақида огоҳлантирди. «Вируснинг инкубация даври узоқлигини ҳисобга олсак, яқин ҳафталарда касалланганлар сони ортиши эҳтимолдан холи эмас», — деб таъкидлади Гебрейесус.
Ҳантавирус инфекцияси зооноз касаллик бўлиб, унинг ташувчилари кемирувчилар ҳисобланади. Одамнинг зарарланиши одатда инфекцияланган ҳайвонлар ёки уларнинг ҳаётий фаолияти маҳсулотлари (сўлаги, пешоби, тезаги) билан алоқа қилганда содир бўлади.
Лотин Америкасининг айрим қисмларида учрайдиган «Андес» штами — ҳантавируснинг одамдан одамга юқиш хусусиятига эга бўлган ягона маълум тури. Бироқ бундай йўл билан юқиш эҳтимоли жуда паст. ЖССТ маълумотларига кўра, бунинг учун яқин ва давомли алоқа талаб этилади, бу одатда оила ичида, жинсий шериклар ўртасида ёки беморларни парвариш қилиш жараёнида юз беради.
Ҳантавирус авж олиши Аргентинадан Кабо Вердега йўл олган MV Hondius круиз лайнери бортида бошланди. Ўшанда кема бортида 23 давлатдан 147 нафар йўловчи ва экипаж аъзолари бўлган.
Биринчи бемор 6 апрель куни ўзини ёмон ҳис қилган ва кейинроқ кема бортида вафот этган. Унинг рафиқаси ҳам касалланиб, Жанубий Африка Республикасига эвакуация қилинганидан кейин вафот этган, у ерда ўтказилган лаборатория тестлари ҳантавирус инфекциясини тасдиқлаган.
ЖССТ маълумотларига кўра, лайнерга чиқишдан олдин эр-хотин қушларни кузатиш ишқибозлари учун ташкил этилган тур доирасида Аргентина, Чили ва Уругвай бўйлаб саёҳат қилган. Маршрут вирус ташувчиси бўлган кемирувчилар яшайдиган жойлар орқали ўтган.
Яна бир йўловчи 2 май куни вафот этди. Бир эркак Жанубий Африкада реанимацияда қолмоқда, бироқ ЖССТ хабарига кўра, унинг аҳволи яхшиланмоқда. Бошқа беморлар даволаниш учун Нидерландия касалхоналарига ўтказилган.
10 май куни лайнер Тенерифега (Испания) етиб келди, у ерда йўловчилар ва экипаж аъзоларининг катта қисми эвакуация қилинди ва кейинроқ ватанига қайтарилди.
11 май ҳолатига кўра, ЖССТ ҳантавирус билан касалланиш бўйича тўққизта эҳтимолий ҳолатни қайд этган, улардан еттитаси лабораторияда тасдиқланган.