Ўзбекистон Республикаси Миллий инвестиция жамғармаси (ЎзМИФ) акцияларни бирламчи оммавий жойлаштириш натижаларини эълон қилди. Бу ҳақда Gazeta’га жамғармани бошқарувчи Франклин Templeton компанияси хабар берди.
Таклиф инвесторлар учун оддий акциялар ва глобал депозитар тилхатларни (ГДТ) ўз ичига олди. IPO доирасидаги барча қимматли қоғозлар компаниянинг ягона акциядори сифатида Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан таклиф этилди.
Жойлаштириш доирасида вазирлик оддий акциялар ва ГДТ шаклида жами 1,56 трлн дона акция таклиф қилди. Бу қўшимча жойлаштириш опсияси доирасида чиқарилиши мумкин бўлган ГДТларни ҳисобга олмаганда, ЎзМИФ акциядорлик капиталининг 31 фоизини ташкил этади. Битта ГДТ 64 700 та акцияга тенг.
Шу билан бирга, февраль ойида президентнинг ПҚ-74-сонли қарори билан 2026 йил охиригача ЎзМИФ устав капиталининг 30 фоизигача бўлган акция пакетини халқаро ва маҳаллий фонд бозорларида IPO қилиш кўзда тутилган эди. «KorpInfo» Telegram каналининг хабарида қайд этилишича, обуна бошланишидан икки ҳафтадан камроқ вақт ўтгач, Президентнинг 17 апрелдаги ПФ-65-сонли фармони билан сотиладиган пакетнинг чекланган ҳажмига оид ушбу норма бекор қилинган, бироқ бу фармонни Lex.uz базасидан топишнинг имкони бўлмади.
Қўшимча жойлаштириш опсияси доирасида чиқарилиши мумкин бўлган ГДТларни ҳисобга олмаганда, жалб қилинган маблағларнинг умумий суммаси қарийб 603,6 млн долларни ташкил этди (улар билан бирга сумма 692 млн долларгача, сотилган акциялар улуши эса 35 фоизгача ошиши мумкин). Барча қимматли қоғозларни амалдаги акциядор (Иқтисодиёт ва молия вазирлиги) сотгани сабабли, компаниянинг ўзи IPO’дан тушум олмайди.
Таклиф нархи битта ГДТ учун 25 доллар этиб белгиланди. Оддий акциялар нархи эса бир дона акция учун 4,65 сўмни ташкил этди. Тошкент таклифи доирасида белгиланган мезонларга мос келувчи ва 12 млрд сўмгача (шу жумладан) ариза топширган жисмоний шахслар учун нарх 5% чегирма билан бир акция учун 4,41 сўмни ташкил қилди.
Таклиф икки қисмдан (транш) иборат бўлди. Тошкент таклифи доирасида Ўзбекистондаги ва бошқа айрим юрисдикциялардаги институтсионал инвесторлар, шунингдек, Ўзбекистон фуқаролари ёки бошқа айрим юрисдикциялардаги чакана инвесторлар ўртасида 47,94 млрд дона акция (умумий таклиф ҳажмининг тахминан 3 фоизи) тақсимланди.
Халқаро таклиф доирасида эса Ўзбекистондан ташқаридаги муайян институтсионал инвесторлар ўртасида, қўшимча жойлаштириш опсияси бўйича чиқарилиши мумкин бўлган қимматли қоғозларни ҳисобга олмаганда, 23,44 млн ГДТ шаклидаги 1,516 трлн дона акция тақсимланди.
Чиқарилган акциялар сони 5,05 трлн дона бўлган ҳолда, таклиф нархи ЎзМИФнинг бозор капиталлашувини тахминан 1,95 млрд доллар даражасида бўлишини англатади.
Хабарларга кўра, талаб таклифдан тўрт баробардан кўпроққа ошган.
BlackRock, Franklin Resources, Redwheel томонидан бошқариладиган айрим жамғармалар ва ҳисобварақлар, шунингдек, тўлалигича Allan & Gill Gray Foundation’га тегишли иккита ғазначилик компанияси асосий (якорь) инвесторлар сифатида иштирок этди. Улар ўз мажбуриятлари доирасида тўлиқ тақсимотни олдилар ва бир қатор стандарт шартларга риоя қилинган тақдирда, умумий қиймати 300 млн долларлик ГДТ сотиб оладилар.
Лондон фонд биржасида ГДТларнинг шартли савдолари 13 май куни бошланиши кутилмоқда. Савдоларга кириш ва шартсиз савдоларнинг бошланиши эса тахминан 18 майга мўлжалланган.
ЎзМИФ акцияларининг «Тошкент» Республика фонд биржасида ҳам UZNF тикери остида муомалада бўлиши кутилмоқда. Тошкентда савдолар тахминан 18 майда бошланиши режалаштирилган.
Jefferies International Limited халқаро жойлаштиришнинг глобал координатори ҳисобланади. Битимни юридик жиҳатдан Cleary Gottlieb, Kosta Legal, White & Case и Dentons компаниялари қўллаб-қувватламоқда. The Bank of New York Mellon ГДТ дастурининг депозитарийси этиб тайинланди.
Эслатиб ўтамиз, 2023 йил 31 декабрь ҳолатига кўра, жамғарманинг соф активлари қиймати 2,44 млрд долларни ташкил этган эди (кейинроқ IPO натижаларига кўра капиталлашув 1,95 млрд долларни ташкил этди). ЎзМИФ портфелига Uzbekistan Airways, «Ўзбектелеком» ва бошқаларни ўз ичига олган 13 та давлат компаниясидаги миноритар улушлар киради.
Қатъий дивиденд сиёсати ЎзМИФнинг чакана ва институтсионал инвесторлар учун жозибадорлигининг асосий омилларидан бири сифатида кўрсатилмоқда. Жамғарманинг портфель компаниялари 2030 йилгача ўз соф фойдасининг камида 50 фоизи миқдорида дивиденд тўлаши шарт.
2028 йил охиригача жамғарманинг олтита компанияси учун алоҳида IPO ўтказиш режалаштирилган.