24 апрель куни жиноят ишлари бўйича Учтепа тумани (Тошкент шаҳри) судида Россия-Украина урушида Россия томонида жанг қилган 45 ёшли фуқарога нисбатан жиноят иши кўриб чиқилди. Gazeta суд ҳужжати билан танишди.
Суд материалларида қайд этилишича, у 2016 йилда ишлаш мақсадида Россияга кетган ва 2022 йилгача мамлакатнинг турли ҳудудларида ишлаган. Кейинчалик Москвадаги уйсизлар учун мўлжалланган бошпанада бўлган вақтда кўнгиллилар унга Россия Мудофаа вазирлиги билан шартнома имзолаб, Украинага қарши махсус ҳарбий операцияда иштирок этишни таклиф қилган.
Ҳужжатларга кўра, эркак 2022 йил бошида Россия Мудофаа вазирлиги билан шартнома тузган, махсус ҳарбий тайёргарликдан ўтган ва Россия армияси таркибида ўқчи сифатида жангларда қатнашган. Суд материалларида айтилишича, у дрон портлаши оқибатида бош ва бел қисмидан жароҳат олган ва Ростов-Дон шаҳридаги ҳарбий госпиталга ётқизилган. Даволаниш харажатлари Россия армияси томонидан қопланган.
Тергов маълумотларига кўра, кейинчалик у госпиталдан қочиб кетган ва Москвага қайтиб, турли ишлар билан шуғулланган. 2025 йил ноябрида эса Россияда рўйхатдан ўтмасдан яшагани учун полиция томонидан ушланган ва Ўзбекистонга депортация қилинган.
Суд ҳужжатларида қайд этилишича, у 2026 йил январда Тошкентга қайтган. Шундан кейин унинг синглиси ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга мурожаат қилиб, акаси 2022 йилдан бери Россия қуролли кучлари таркибида хизмат қилганини, Ўзбекистонга қайтгач эса унга ва фарзандларига таҳдид қилганини билдирган.
Суд-тиббий экспертизаси хулосасига кўра, эркакнинг бош қисми, кўкрак қафаси орқа томони ва орқасида эски жароҳат излари аниқланган.
Ички ишлар органлари маълумотномасида эса айбланувчи Ўзбекистон фуқаролигидан чиқиш бўйича мурожаат қилмагани ва Ўзбекистон фуқароси ҳисобланиши қайд этилган.
Судланувчининг кўрсатмалари
Судда сўроқ қилинган айбланувчи айбловни қисман тан олган. Унинг айтишича, у ҳақиқатан ҳам 2016 йилда ишлаш мақсадида Россияга кетган, Оренбург ва Москвада турли ишлар билан шуғулланган.
«2017 йилда оёғим билан муаммолар бошланди, оёқларим қаттиқ шишиб кетди ва 2019 йилгача даволандим. Кейин Ростов вилоятининг Краснодар ўлкасида лўлилар қўлига тушиб, қулликда бўлдим. Уч ойдан кейин у ердан қочиб кетдим. Кейин Чеченистонга бориб, чўпон ва хўжалик ишчиси бўлиб ишладим», — деган у.
Айбланувчининг таъкидлашича, у 2025 йил ноябрь ойида Россия полицияси томонидан ушланиб, Ўзбекистонга депортация қилинган. Шундан сўнг у юк машинаси ҳайдовчилари билан Нукусгача келган ва у ердан Тошкентга етиб олган. Кейин эса уйига борган, аммо синглиси уни уйга киритмаган ва профилактика инспекторини чақирган. Суд томонидан унга маъмурий қамоқ жазоси тайинланган.
Судланувчи Россияда «Одноклассники» ижтимоий тармоғида камуфляж кийими ва қўлида автомат билан тушган суратини жойлаштирганини тан олган, бироқ бу сурат Чеченистонда уй эгасининг хонадонида олинганини айтган.
«Мен ишлаш учун кетганман, махсус ҳарбий операцияда қатнашмаганман. Терговда берган бошқа кўрсатмаларимни тан олмайман», — деган у.
Шунингдек, айбланувчи қилмишидан пушаймонлигини билдириб, оғир моддий аҳволи ва соғлиғи ёмонлашганини инобатга олиб, суддан жазони енгиллаштиришни сўраган.
Гувоҳлар кўрсатмалари
Судда сўроқ қилинган гувоҳлардан бири — Учтепа тумани ИИБ ходимининг айтишича, 2026 йил 13 январь куни айбланувчининг синглиси ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга мурожаат қилган. Текширув давомида унинг акаси 2016 йилда Россияга ишлаш учун кетгани, кейинчалик эса Россия Мудофаа вазирлиги билан шартнома тузиб, Украинадаги урушда қатнашгани аниқланган.
Гувоҳнинг кўрсатмасига кўра, аёл терговга акасининг ҳарбий форма ва автомат билан тушган суратини ихтиёрий равишда тақдим этган. Экспертизада ундаги шахс айбланувчи экани тасдиқланган.
Судда гувоҳ сифатида қатнашган айбланувчининг синглиси эса акаси 2016 йилда Россияга ишлаш учун кетганини айтган.
«2020 йилдан бошлаб у қўнғироқ қилиб, бизни ўлдиришини айта бошлади. Кўпинча Чеченистонда эканини гапирарди. 2022 йилда у Россия қуролли кучлари сафига қўшилиб, Украинага кетган ва у ерда яраланган», — деган у.
Унинг сўзларига кўра, қариндошларидан бири айбланувчининг интернетга автомат ушлаб тушган суратини жойлаштирганини кўриб, скриншотини юборган.
«Суратда ҳақиқатдан ҳам у автомат билан тушган эди. Россияда бўлган вақтида у доим уй телефонига қўнғироқ қилиб, Тошкентга келгач мени ва болаларимни ўлдиришини айтарди», — деган гувоҳ.
Аёлнинг билдиришича, 2026 йил 9 январь куни акаси унинг уйига келиб, эшикни тақиллатган, ҳақорат қилган ва яна ўлдириш билан таҳдид қилган.
«У доим маст ҳолда юради, мен ва болаларимга таҳдид қилади, уйни унга бўшатиб беришимни талаб қилади. Шу учун у бир неча марта маъмурий жавобгарликка тортилган», — деган у.
Шундан кейин аёл 13 январь куни ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга мурожаат қилиб, акасининг Украинадаги урушда қатнашгани ҳақида маълум қилган ва унинг ҳарбий формада автомат ушлаб тушган суратини тақдим этган.
Суд ҳукми
Жазо тайинлашда суд айбланувчининг қисман айбини тан олгани, қилмишидан пушаймонлиги, муқаддам судланмагани каби енгиллаштирувчи ҳолатларни инобатга олган. Шу билан бирга, у жиноятни «ғаразли ва паст ниятларда» содир этгани ҳам қайд этилган.
Ҳукмга кўра, айбланувчи Жиноят кодексининг 154-моддаси (Ёлланиш) 1-қисми бўйича айбдор деб топилиб, 5 йил муддатга озодликдан маҳрум қилинган. Жазони у умумий тартибли колонияда ўтайди.