Fitch Ratings халқаро рейтинг агентлиги ҳисоботига кўра, 2021−2025 йилларда Ўзбекистонда қарийб 5,1 миллиард долларли давлат активлари хусусийлаштирилди. Шу муносабат билан агентлик мамлакат рейтинги бўйича прогнозни «барқарор»дан «ижобий»га кўтарди.
Агентликнинг дастлабки баҳолашларига кўра, 2025 йилнинг ўзидаёқ хусусийлаштириш ҳажми 1,6 миллиард долларни ташкил этди.
Fitch`нинг таъкидлашича, Ўзбекистонда давлат корхоналарини ислоҳ қилиш ва хусусийлаштириш жараёнлари давом этмоқда. 2025 йилда давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган корхоналар сони қисқарди. Бундан ташқари, давлат компанияларида корпоратив бошқарувни кучайтириш бўйича чоралар кўрилди ва хусусийлаштириш суръатлари тезлашди.
Агентлик, шунингдек, жорий йилнинг май ойида Миллий инвестиция жамғармасининг халқаро капитал бозорларига жойлаштирилганини ҳам қайд этди.
Fitch`нинг баҳолашича, 2026 йилда энергетика ва газ субсидияларининг янада қисқариши кутилмоқда — бу кўрсаткич 2023 йилдаги ЯИМнинг тахминан 1,4 фоизидан 0,3 фоизгача пасаяди.
Fitch Ўзбекистон иқтисодиёти 2026 йилда 6 фоизга ўсишини прогноз қилмоқда. 2027−2028 йилларда эса ўсиш суръатлари ўртача 6,4 фоизни, ўрта муддатли истиқболда эса тахминан 6,3 фоизни ташкил этиши кутиляпти.
Агентликнинг фикрича, давом этаётган ислоҳотлар, хомашё товарларига бўлган талабнинг ижобийлиги ва пул ўтказмаларининг барқарорлиги иқтисодиётни қўллаб-қувватлайди.
Шу билан бирга, Fitch 2026 йилги прогнозларида Эрондаги уруш билан боғлиқ ноаниқликларни ҳам ҳисобга олмоқда. Бу асосан билвосита каналлар орқали таъсир қилади. Ўзбекистоннинг Эронга бўлган тўғридан тўғри савдо қарамлиги минимал даражада бўлса-да, мамлакат импортининг тахминан 8 фоизи ва экспортининг 4 фоизи Эрон портлари орқали ўтади. Агентлик таъкидлаганидек, ҳозирда муқобил йўналишлар ўрганилмоқда. Gazeta аввалроқ Яқин Шарқдаги уруш Ўзбекистон иқтисодиётига қандай таъсир қилиши мумкинлиги ҳақида ёзганди.
Нефть ва газ нархининг ошиши иқтисодий ўсиш ва инфляцияга таъсир қилиши мумкин, бироқ узоқ муддатли энергетика шартномалари хатарларнинг бир қисмини юмшатади.
Fitch, шунингдек, Ўзбекистоннинг Россияга сезиларли даражада қарам эканини қайд этди. 2025 йилда мамлакат экспортининг 12,8 фоизи ва пул ўтказмаларининг (уларнинг географияси кенгайиб бораётганига қарамай) қарийб 70 фоизи Россия ҳиссасига тўғри келган.
2025 йилда Ўзбекистоннинг консолидациялашган бюджет тақчиллиги ЯИМнинг 2,1 фоизини ташкил этди, бу белгиланган 3 фоизли чегарадан пастдир. Fitch буни даромадларнинг режадан ошириб бажарилиши, хусусан, хомашё, биринчи навбатда, олтин нархининг юқорилиги билан боғлади.
Агентлик ўрта муддатли истиқболда бюджет тақчиллиги ЯИМнинг 3 фоизи доирасида қолишини кутмоқда.
Fitch прогнозига кўра, давлат қарзи 2027−2028 йилларда ЯИМнинг 32 фоизидан босқичма-босқич тахминан 28 фоизгача пасаяди. Бу Ўзбекистонда белгиланган давлат қарзининг чегаравий даражаси (ЯИМнинг 60 фоизи) ва «BB» рейтингига эга мамлакатлар учун медиана қийматидан (тахминан 53 фоиз) сезиларли даражада пастдир.
Қарзнинг қарийб 80 фоизи хорижий валютада ифодаланган ва асосан имтиёзли ҳисобланади. Шу билан бирга, 2025 йилда давлат корхоналарининг кафолатланмаган ташқи қарзи ЯИМнинг 6,2 фоизини, давлат-хусусий шериклик лойиҳалари бўйича мажбуриятлар эса ЯИМнинг 4,9 фоизини ташкил этди. Жами бўлиб, бу кўрсаткич ЯИМнинг тахминан 11,1 фоизига тенг.
Мамлакатда бюджет ва қарз бошқарувини мустаҳкамлаш мақсадида 2025−2030 йилларга мўлжалланган давлат молиясини бошқаришни ислоҳ қилиш стратегияси амалга оширилмоқда.
Ўзбекистон Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси (мамлакат суверен жамғармаси) активлари 2025 йилда ЯИМнинг тахминан 12,4 фоизини ташкил этди (2024 йилда бу кўрсаткич 14 фоиз бўлган). Жамғарманинг валюта активлари эса 2025 йилда ЯИМнинг тахминан 4,2 фоизига етди.
Агентлик, шунингдек, Ўзбекистоннинг хомашё товарларига бўлган юқори қарамлиги сақланиб қолаётганини таъкидлайди, бу эса ташқи балансни шокларга нисбатан заифлаштиради. 2025 йилда олтиннинг товар экспортидаги улуши 41 фоизга етди, бунга ушбу металлнинг жаҳон бозоридаги нархининг сезиларли даражада ошиши ёрдам берди.