13 май куни жиноят ишлари бўйича Каттақўрғон тумани (Самарқанд вилояти) судида Россия-Украина урушида Россия томонида жанг қилган 32 ёшли фуқаро Н.М.га нисбатан жиноят иши кўриб чиқилди. Gazeta суд ҳужжати билан танишди.
Суд материалларига кўра, Н.М. 2024 йил ноябрь ойида Москва шаҳрида бўлган вақтида Россия Қуролли кучлари сафига ёлланган. У 2024 йил 9 ноябрь куни Россия Мудофаа вазирлигига қарашли 58-армиянинг 3-батальони, 291-полки таркибида ҳарбий хизматни бошлаган. У 2024 йил ноябридан 2026 йил январигача Россия назорати остидаги Луганск ҳудудида жанговор ҳаракатларда иштирок этган.
Суд материалларида қайд этилишича, Н.М. 2026 йил 14 январь куни бир ойлик таътилга чиққан ва шу йил 26 февраль куни Ўзбекистонга қайтиб келган.
Иш материалларига илова қилинган суд-тиббий экспертизаси хулосасида Н.М.нинг чап елкаси ташқи ва орқа қисмида снаряд парчалари сақланиб қолгани қайд этилган. Мутахассислар фикрича, мазкур жароҳатлар портловчи қурол портлаши оқибатида ҳосил бўлган.
Судланувчининг кўрсатмалари
Судда Н.М. айтишича, 2024 йил 8 ноябрь куни Москва шаҳрида ишдан қайтиб келаётганида Россия ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари ходимлари томонидан ушланган. Ҳужжатлари текширилганда унинг рўйхатдан ўтган яшаш манзили ҳақида маълумот топилмаган. Шу сабабли унга 5 минг рубль миқдорида жарима тайинланган ва бир нечта ҳужжатларга имзо қўйдирилган. Кейин ундан эртаси куни яна келиши сўралган.
Н.М.нинг таъкидлашича, 2024 йил 9 ноябрь куни ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга қайта борганида унга Россия Қуролли кучлари билан ҳарбий хизмат шартномаси тузилгани айтилган. Шундан сўнг у автобусда Москва яқинидаги ҳарбий ўқув марказига олиб кетилган.
Судланувчи кўрсатмасига кўра, у ерда тахминан 20 кун бўлганидан кейин Қримдаги ҳарбий полигонга юборилган. Кейинчалик у билан Россия Қуролли кучлари сафида бир йил хизмат қилиш бўйича шартнома расмийлаштирилган. У Россия Мудофаа вазирлигига қарашли 58-армиянинг 3-батальони, 291-полки таркибида оддий аскар сифатида хизмат қилган.
Унинг сўзларига кўра, Қримда ҳарбий кийим-бош билан таъминланган ва бир ҳафтадан сўнг Луганск вилоятидаги ҳарбий полигонга юборилган. Бу ерда тўрт ой давомида ҳарбий тайёргарликдан ўтган.
Н.М. судда 2024 йил ноябридан 2026 йил январь ойигача Россия томонида Украинага қарши ҳарбий ҳаракатларда иштирок этганини маълум қилди.
Унинг айтишича, 2025 йил июнь ойида Украинанинг Садова қишлоғи ҳудудидаги жанговар ҳаракатлар вақтида учувчисиз учиш қурилмаси ҳужумига учраган. Портлаш оқибатида чап елкаси ва чап оёғидан жароҳат олган. У ҳарбий госпиталда тахминан 20 кун даволанган. Соғайганидан кейин яна Луганск вилоятидаги ҳарбий қисмга қайтарилган ва 2026 йил 14 январгача хизматни давом эттирган.
Н.М.нинг айтишича, 2026 йил январь ойида бир ойлик таътилга чиққанидан сўнг Москва шаҳрига келган. Шу ерда Ўзбекистоннинг Россиядаги элчихонаси билан боғланиб, мамлакатни тарк этиш бўйича чекловлар мавжуд эмаслиги ҳақида маълумот олган.
Кейинчалик интернет орқали авиачипта сотиб олган ва 2026 йил 26 февраль куни Москвадаги Внуково аэропортидан Навоий шаҳрига учиб келган. Шундан сўнг доимий яшаш манзилига қайтган.
Судда Н.М. айбига тўлиқ иқрор бўлиб, қилган ишидан пушаймон эканини билдирди ва қонуний енгиллик беришни сўради.
Ҳукм
Суд Н.М.ни Жиноят кодексининг 154-моддаси 1-қисми (Ёлланиш) ва 154−1-моддаси 1-қисми (Чет давлатларнинг ҳарбий ёки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари хизматига кириш) билан айбдор деб топди.
Ҳукмга кўра, 154-модданинг 1-қисми бўйича унга Жиноят кодексининг 57-моддаси (Енгилроқ жазо тайинлаш) қўлланиб, 4 йил озодликни чеклаш жазоси тайинланди. Шунингдек, 154−1-модданинг 1-қисми билан иш ҳақининг 20 фоизини давлат даромади ҳисобига ушлаб қолиш шарти билан 2 йил ахлоқ тузатиш ишлари жазоси белгиланди.
Жиноятлар мажмуаси бўйича жазолар қисман қўшилиб, Н.М.га узил-кесил 4 йил 1 ой муддатга озодликни чеклаш жазоси тайинланди.
Суд маҳкумнинг Каттақўрғон туманидаги яшаш жойини тарк этишини тақиқлади. Шунингдек, унга пробация органининг рухсатисиз яшаш манзилини ўзгартирмаслик ва Самарқанд вилояти ҳудудидан ташқарига чиқмаслик мажбурияти юклатилди.
Ҳукмга мувофиқ, Н.М. устидан назорат Каттақўрғон тумани ички ишлар органлари пробация бўлинмаси томонидан амалга оширилади. Унга нисбатан қўлланилган «муносиб хулқ-атворда бўлиш ҳақидаги тилхат» эҳтиёт чораси ҳукм қонуний кучга киргач бекор қилиниши белгиланган.