АҚШнинг Россиядаги собиқ элчиси, Стэнфорд университети профессори Майкл Макфол DW нашрига берган интервьюсида Украинадаги уруш ва унинг оқибатлари, АҚШ ва Россия президентлари ҳақида мулоҳазалари билан ўртоқлашди.
2012-2014 йилларда Россияда АҚШ элчиси сифатида фаолият юритган Майкл Макфол президент Владимир Путинни кучсиз, заиф шахс деб атаган.
«Кучли ва ақлли инсон турли манбалардан маълумот олади ва шу маълумотлардан келиб чиқиб қарор қабул қилади. У эса (Путин назарда тутилмоқда – таҳр.) буни уддалай олмайди. Муқобил маълумотларни тингламайди, ўқимайди ва уларга кўра ўз қарорларига тузатиш киритмайди. Унда муқобил маълумотнинг ўзи йўқ. Бунга мен элчи бўлган пайтларимдаёқ яққол гувоҳ бўлгандим. Унга доим Федерал хавфсизлик хизмати (ФСБ) ва Ташқи разведка хизмати (СВР) қизил папкалар тақдим этиб туради. У DWни кўрмайди, бояги папкалардан бошқа ҳеч нарсани ўқимайди. Бутун атрофидагилар эса унга фақат у эшитишни хоҳлаган гапларни айтишади. Бу куч-қудрат эмас, заифликдир», – дейди профессор Майкл Макфол.
Собиқ дипломат фикрича, Путин ҳаммадан ва ҳар нарсадан қўрқади. Мухолифатчи Алексей Навальнийнинг ҳибсга олиниши ва ўлими буни тасдиқлайди.
«Учинчидан, менинг фикримча, у ўта мафкуралашган одам. У, мана тўрт ярим йилдирки, (Украинага қарши) даҳшатли урушни давом эттириб келмоқда. Бундай ишга фақат соғлом ақл билан иш тутмайдиган одамгина қўл уриши мумкин. Путиннинг ғояси шундан иборатки, у гўёки тарихда ном қолдирадиган қаҳрамон. Бундай ишларни рационал фикрлай олмайдиган инсонгина қилиши мумкин», – деб ҳисоблайди Макфол.
Сиёсатшунос олим АҚШнинг Украинага кўмаги масаласига тўхталар экан, президент Дональд Трамп Путинни кучли шахс деб ўйлаб хатога йўл қўяётганини таъкидлаган.
«Дональд Трамп – мураккаб шахс. Бизнинг давлатимиз ҳозир Украинани 100 фоиз қўллаб-қувватлаётгани йўқ ва бундан жуда уяламан. Украинани ташлаб қўйганимиздан хижолатдаман. Трампгача ҳарбий дастак, иқтисодий ёрдам бор эди, лекин у буни тўхтатишга қарор қилди… Шахсан мен буни (Украинани қўллаб-қувватлаш назарда тутилмоқда – таҳр.) нафақат демократия ва эркинлик ғояларини ёқлаганим учун, балки бу бизнинг миллий манфаатларимизга дахлдор бўлгани учун ҳам қилишимиз шарт деб ҳисоблайман. Агар биз Россия қўшинини Украинада тўхтата олсак, Эстонияда ёки НАТОнинг бошқа бир давлатида у аскарлар билан жанг қилишимизга ҳожат қолмайди… Трамп эса демократиялар ва диктатуралар ўртасида кураш кетяпти деб ҳисобламайди. Унинг фикрича, кучли раҳбарлар ва заиф раҳбарлар бор. Унинг назарида, Путин – кучли инсон, у эса кучлиларга ёрдам беришни яхши кўради. Шуни алоҳида таъкидламоқчиманки, мен шахсан Путинни заиф инсон деб биламан», – дейди суҳбатдош.
Майкл Макфол Ғарб 30 йил олдин Россияга нисбатан сиёсатда хатога йўл қўйган деб ҳисоблайди. Унга кўра, Совет Иттифоқи парчаланганидан кейин Ғарб Россиядаги демократик институтларни дастаклаган ҳолда, Япония ва Германияга кўрсатилганидек Москвага ҳам кенг кўламли кўмак кўрсатиши керак эди.
Сиёсатшуноснинг таъкидича, кейин ҳам Россияни тўхтатиш учун имконият сақланиб қолган. Жумладан, 2008 йилда ҳали Россия кучли позицияни эгалламаган вақтда Украина ва Грузияни НАТОга қабул қилиш орқали уни тийиб туриш механизмини жорий этиш мумкин эди.
АҚШнинг Россиядаги собиқ элчиси Майкл Макфол Украинанинг ғалабаси Вашингтоннинг стратегик манфаатларига уйғун деган хулосани илгари сурган.