Халқаро валюта жамғармаси Ўзбекистоннинг амалдаги валюта курси режимини «бошқарилувчан» (crawl-like) тоифасидан «сузиб юрувчи» (floating) тоифасига қайта таснифлади, деб хабар берди Ўзбекистон Марказий банки матбуот хизмати.
ХВЖ ҳисоботига кўра, Ўзбекистонда амалдаги (de-facto) валюта курси режимининг қайта таснифлаши 2025 йил апрель ойидан буён валюта курси мослашувчанлигининг ошгани билан изоҳланади.
Манба: ХВЖ ҳисоботи.
Ташкилот экспертларининг фикрича, валюта курси мослашувчанлигининг ошиши:
- иқтисодиётнинг ташқи шокларни ютиш қобилиятини кучайтиради;
- халқаро захираларни ҳимоя қилишга хизмат қилади;
- валюта рискларини суғурталаш (хеджирлаш) амалиётининг ривожланишини рағбатлантиради;
- инфляцион таргетлаш режимининг самарали амал қилишига ҳисса қўшади.
Эслатиб ўтамиз, Марказий банк таҳлилларига кўра, 2025 йилда сўм эркин сузувчи валюта курслари динамикасини ўзида акс эттирганди. Хусусан, йил давомида миллий валюта алмашинув курси 6,9 фоизга мустаҳкамланиб, кунлик тебранувчанлик даражаси икки карра ошган.
Регуляторга кўра, мамлакатда валюта курси 6 ой ёки ундан ортиқ вақт давомида марказий қиймат атрофида ±2 фоизлик диапазонда шаклланса, ХВЖ таснифига кўра, ушбу ҳолатда валюта курси эркин сузувчи (floating) эмас, балки барқарорлаштирилган валюта курс режими (stabilized arrangement) деб баҳоланади. Шундан келиб чиқиб, Марказий банк 2025 йилда сўм эркин сузувчи валюта курслари динамикасини ўзида акс эттирди, деб хулоса қилган.
Марказий банк раҳбари Тимур Ишметов 29 июнь куни бўлиб ўтган Пул-кредит сиёсати бўйича очиқ мулоқотдаги маърузасида ноаниқлик шароитида тўғри сиёсат юритишда алмашув курсининг ролига алоҳида тўхталди. Унинг сўзларига кўра, кичик ва очиқ иқтисодиёт учун мослашувчан курс ташқи шокларга қарши амортизатор вазифасини ўтайди. «Биз учун унинг мослашувчанлигини таъминлаш ҳал қилувчи аҳамиятга эга, тўлиқ сузувчи алмашув курси эса инфляцион таргетлашни қўллаб-қувватлайди», — дея таъкидлади у.
