Аномал иссиқ ҳавода Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида электр таъминотидаги вақтинчалик узилишлар тизим барқарорлигини сақлашга ва йирик узилишларнинг олдини олишга қаратилган. Бу ҳақда Энергетика вазирлиги матбуот хизмати сўнгги кунларда вақти-вақти билан кузатилаётган чекловларни изоҳлаб хабар берди.
Иссиқ ҳаво электр энергияси истеъмолининг кескин ортишига сабаб бўлмоқда. Бундан ташқари, очиқ ҳавода жойлашган электр узатиш тармоқлари ва ускуналари меъёрий иш ҳароратидан анча юқори даражада қизимоқда. Натижада электр тармоқлари ва ускуналари ўта юқори юклама остида ишламоқда. Бу эса уларнинг ишдан чиқиши ёки аварияга сабаб бўлиши хавфини оширади, дея қайд этди вазирлик.
Шундай вазиятларда энерготизимда йирик носозликларнинг олдини олиш мақсадида диспетчерлик хизматлари электр узатиш тармоқларидаги юкламани камайтириш чораларини кўради. Жумладан, айрим электр узатиш тармоқларида юклама критик даражага яқинлашганда, ускуналарни ҳимоя қилиш мақсадида айрим ҳудудлар қисқа муддатга электр таъминотидан узиб турилиши мумкин.
«Бу электр қурилмаларининг ишдан чиқиши, ёниб кетиши ҳамда таъмирлаш ишлари кунлаб давом этадиган йирик аварияларнинг олдини олиш учун зарур чорадир», — дейилади хабарда.
Вазирлик маълумотларига кўра, кузатилаётган аномал иссиқ фонида электр энергияси истеъмоли ҳам, ишлаб чиқариш ҳажми ҳам тарихий рекорд даражага етди. Хусусан, Ўзбекистон ягона энергетика тизимида ёзги мавсум учун суткалик электр энергияси истеъмоли 16 июль куни 291 млн кВт/соатни ташкил этиб, янги рекорд қайд этилди. Бу ўтган йилги ёзги мавсумда қайд этилган энг юқори кўрсаткичдан 18,4 миллион кВт/соатга ёки 6,7 фоизга кўп. Шунингдек, шу куни суткалик электр энергияси ишлаб чиқариш ҳажми ҳам 295,4 млн кВт/соатни ташкил этиб, янги рекорд ўрнатилди. Бу 15 июлда қайд этилган 291,4 млн кВт/соатлик кўрсаткичдан 4 млн кВт/соатга ёки 1,37 фоизга кўпдир.
Чекловлар ҳақидаги қарорлар қандай қабул қилинади?
«Чекловлар электр энергетикаси тизимига тушаётган юклама кескин ошиши билан боғлиқ зарурат юзага келган сари жорий этилади. Уларнинг аниқ қайси вақтда қўлланиши электр тармоқларининг жорий иш режими ва амалдаги тезкор вазиятдан келиб чиққан ҳолда ҳар бир туман бўйича диспетчерлик хизматлари томонидан алоҳида белгиланади», — дея Gazeta`га изоҳ берди Энергетика вазирлиги матбуот котиби Дилдора Ҳошимова.
«Қарор қабул қилишда диспетчерлик хизматлари тармоқдаги юкламани, ускуналар ҳолатини, электр узатиш линиялари ва трансформаторларнинг ўтказувчанлик қобилиятини реал вақт режимида таҳлил қилади. Асосий вазифа — ускуналарнинг ортиқча юкланиши ва қизиб кетишининг олдини олиш. Акс ҳолда бу технологик носозликлар ва янада кенг кўламли электр узилишларига олиб келиши мумкин», — деди у.
Истеъмолчилар қандай хабардор қилинади?
Электр таъминотидаги узилишлар жадвали эълон қилинадиган ёки истеъмолчилар бўлажак чекловлар ҳақида огоҳлантириладиган ягона манба бор-йўқлиги ҳақидаги саволга Дилдора Ҳошимова шундай жавоб берди: «Ҳудудий электр таъминоти корхоналари диспетчерлик қарорлари қабул қилиниши билан тегишли маълумотларни ўзининг расмий ахборот каналлари орқали эълон қилиб боради».
Масалан, Тошкентда бундай хабарлар туман электр тармоқлари корхоналарининг Telegram-каналларида — Юнусобод, Яшнобод, Мирзо Улуғбек, Чилонзор, Сергели ва бошқа туманлар каналларида эълон қилинади. Шунингдек, Тошкент шаҳри (1055) ва Тошкент вилояти (у ҳам 1055) бўйича носозликлар ҳақида хабар бериш учун Telegram-гуруҳлар ҳам фаолият юритади.
Шу билан бирга, унинг таъкидлашича, юқори юклама шароитида эҳтимолий чекловларнинг бошланиш вақти, давомийлиги ва ҳажми энергетика тизимининг иш режимидаги ўзгаришларга қараб тезкор тарзда ўзгартирилиши мумкин. Шу боис маълумотлар қарор қабул қилингани сари эълон қилинади.
Электр тармоқларида юзага келиши мумкин бўлган фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни тезкор бартараф этиш мақсадида ҳудудларда туну кун фаолият юритаётган махсус авария бригадалари ташкил этилган. Вазирлик келтирилган ноқулайликлар учун истеъмолчилардан узр сўради.
Узилишлар
Энергетика вазирлиги маълум қилишича, сўнгги бир кун ичида Қашқадарё вилоятининг Кўкдала ва Чироқчи туманларидаги 1750 та истеъмолчи, Жиззах вилоятининг Шароф Рашидов ва Зомин туманларидаги 1200 та истеъмолчи, Хоразм вилоятининг Шовот, Гурлан ва Қўшкўпир туманларидаги 1300 та истеъмолчи, Тошкент вилоятининг Тошкент ва Зангиота туманларидаги 1000 та истеъмолчи қисқа муддатли мажбурий чеклов сифатида 2 соатга электр таъминотидан узилди.
Соат 14:30 ҳолатига кўра Тошкент шаҳри ва вилоятидаги айрим электр узатиш тармоқлари ҳамда подстанцияларда техник носозликлар юзага келган. Бунинг оқибатида Олмазор, Яккасарой, Чилонзор, Юнусобод, Яшнобод, Мирзо Улуғбек, Сергели ва Зангиота туманларидаги 8250 та истеъмолчи электр таъминотидан вақтинча узилган.