Президент Шавкат Мирзиёев сиёсий қатағонлардан жабр кўрган ва мамлакат йўлида ҳалок бўлган ватандошлар хотирасини сақлаб қолиш бўйича янги тизим ишлаб чиқишни таклиф этди. Бу ҳақда у 28 август куни Ўзбекистон мустақиллигининг 35 йиллиги арафасида «Шаҳидлар хотираси» хиёбонига ташрифи чоғида айтиб ўтди.
«Бундай эмин-эркин, тинчликда, осойишталикда мустақиллигимизнинг 35 йиллик байрамини кутиб оляпмиз. Халқимиз дунёдаги таҳликали замонни кўриб, бу тинчлик қандай буюк неъмат эканлигини кўриб, билиб турибди», — деди Шавкат Мирзиёев «Ўзбекистон 24» телеканали репортажида.
Унинг сўзларига кўра, сўнгги йилларда ҳокимият томонидан сиёсий қатағон қурбонлари хотирасини абадийлаштириш бўйича ишлар кенгайтирилди: китоблар нашр этилмоқда, тадбирлар ўтказилмоқда, алоҳида фармон ва қарорлар қабул қилинди.
Президент ушбу ишларни 1980-йиллардаги «пахта иши» номи билан машҳур воқеаларда жабр кўрганларга ҳам татбиқ этишни таклиф қилди.
«Шу билан бирга мен бугун яна бир нарсани айтмоқчиман, 80-йилларда «пахта иши»дан одамлар жуда жабр топган. Сиёсий қатағон-ку улар ҳам. Китоблар ёзиб, уларнинг ҳам номини тиклаш керак», — деди у.
Шавкат Мирзиёев, шунингдек, мустақилликка эришилганидан сўнг ҳалок бўлган инсонларга ҳам эътибор қаратди.
«Мустақиллик йилларида ҳам ўзини шаҳид қилган ҳуқуқ-тартибот органларининг вакиллари бор. Пандемия пайтида шифокорларимиз ҳам ўзини ватан тинчлиги учун, халқ фаровонлиги учун шаҳид қилди», — деди президент.
У ушбу ҳалок бўлганларнинг оилалари иштирокида ҳар йили тадбирлар ўтказиш, уларга бағишланган мусобақалар ташкил этиш, китоб ва асарлар нашр қилиш, шунингдек, алоҳида дастур ишлаб чиқишни таклиф этди.
«Шунинг учун, янгича дастур қилайлик, бу кунларнинг қадрига етиш нуқтайи назаридан бир юриш қилайлик. Юриш деганим, жафолатга қарши маърифат деб айтаман ҳар сафар», — деди давлат раҳбари.
«Иқтисодиётда катта сакраш қилдик, маънавиятда эса — ҳали йўқ»
Президент маънавий-маърифий ишларга алоҳида тўхталиб ўтди. Унинг сўзларига кўра, иқтисодий ривожланиш тарбия ва жамоатчилик онги соҳасидаги ўзгаришлар билан бирга кечиши керак.
«Иқтисод бўйича жуда катта сакраш қилдик, лекин маънавият бўйича ҳали сакраш қила олмаяпмиз», — деди Шавкат Мирзиёев.
У нуронийлар, диний арбоблар ва ҳаж зиёратини амалга оширган фуқаролар иштирокида мустақиллик ҳамда тинчлик қадрини тушунтириш ишларини кучайтириш вақти келганини таъкидлади.
Президентнинг сўзларига кўра, ҳар йили 15 мингга яқин Ўзбекистон фуқароси ҳаж зиёратини амалга оширади.
«Мен ҳар сафар улар маънавиятчи деяпман. Улардан ҳам тўғри фойдаланишга ҳаракат қилиш керак. Мана шу нарсаларни ҳам янгитдан кўриб чиқиб, бошқача бир тизим қилиб, керак бўлса, мактабларга кириб боришимиз керак. Нуронийлар ва уламоларнинг Ватанга ҳурмат ва эҳтиром, уни авайлаб-асраш ҳиссини тарбиялашдаги иштирокини назарда тутувчи янги қарор қабул қилайлик», — деди у.
Президент ўқувчиларнинг юқори академик натижалари миллий ғурур ва мамлакат олдидаги масъулият ҳиссини тарбияламасдан туриб етарли эмаслигини қайд этди.
«Мактабда ёшлар математикадан, иқтисодиётдан билими беш бўлиши мумкин, лекин маънавият, миллий ғурур, ифтихор нуқтайи назаридан янгича талаб бўлса, биласизми, ғоявий, тетик, мустақил, фидоий, ватанпарвар бўлган фуқаро хатони кам қилади», — деди Шавкат Мирзиёев.
У жамиятга тинчлик ва барқарорликни кўпроқ қадрлашга, миллий ғурурни мустаҳкамлашга ҳамда ўзларини фидо қилган инсонларнинг тақдири ҳақида кенгроқ сўзлаб беришга ёрдам берадиган тизим яратишни таклиф этди.
«Шуларни инобатга олиб, бугунги тинчлигимиз, осойишталигимизнинг қадрига етадиган миллий ғурур, миллий ифтихор, қадр-қимматимизни шаҳид бўлган боболаримизнинг ўрнагини кўпроқ ташвиқот қиладиган тизим яратсак, мен ўйлайман, тўғри бўлади», — деди президент.
Катағон қурбонлари хотираси
2021−2025 йилларда Олий суд томонидан сиёсий қатағон қурбони бўлган 1200 дан ортиқ Ўзбекистон аҳолиси оқланди. 2026 йилда эса совет режими даврида ноқонуний равишда турли муддатларга озодликдан маҳрум этилган ёки ўлим жазосига ҳукм қилинган яна 161 киши оқланди.
Ҳокимият 1980-йиллар воқеаларига алоҳида эътибор қаратмоқда. 1983−1990 йилларда «пахта иши» ва «ўзбеклар иши» номи билан машҳур тергов ҳаракатлари доирасида Ўзбекистоннинг 40 минг нафар аҳолиси терговга жалб қилинган, 5000 га яқини эса жиноий жавобгарликка тортилган.
Маросим давомида Шавкат Мирзиёев, шунингдек, дунёда қуролли низолар ва сиёсий қарама-қаршиликлар ортиб бораётган бир шароитда Ўзбекистон тинчлик ва ички аҳилликни айниқса қадрлаши кераклигини таъкидлади.
«Бизнинг йўлимиз — тинчлик, дўстлик ва ҳамкорлик йўли. Ўзбекистон ушбу йўлдан ҳеч қачон ортга қайтмайди», — деди президент.