• Пт. Окт 9th, 2026

Дунё ўзбеклари

Журналист Исмат Хушевнинг мустақил интернет-газетаси

Ўзбекистонда газ ва нефть қазиб олиш камайди, электр энергияси ва бензин ишлаб чиқариш ошди


Ўзбекистонда январь−июль ойларида табиий газ, нефть ва газ конденсатини қазиб олиш ҳажмининг пасайиши давом этди. Шу билан бирга, июль ойида газ ишлаб чиқариш бир ой аввалги кескин пасайишдан сўнг сезиларли тикланди, газ конденсати ишлаб чиқариш эса йил бошидан бери биринчи марта ўтган йилги кўрсаткичдан ошди. Бу Миллий статистика қўмитасининг Gazeta таҳлил қилган маълумотларида келтирилган.

Етти ой давомида табиий газ қазиб олиш ҳажми 21,6 млрд кубометрни ташкил этди — бу 2025 йилнинг шу даврига нисбатан (қарийб 25,4 млрд кубометр) тахминан 15% ёки 3,8 млрд кубометрга кам.

Июль ойида қарийб 3,3 млрд кубометр газ қазиб олинди — бу ўтган йилнинг июль ойига нисбатан (3,58 млрд кубометр) 7,9 фоизга кам, бироқ ишлаб чиқариш 2,5 млрд кубометрга тушиб кетган июнь ойидаги кўрсаткичдан 32 фоизга кўп.

Шу тариқа, газ қазиб олиш ҳажмининг йиллик пасайиш суръати кескин секинлашди: июнда пасайиш 26,8 фоизни, июлда эса 7,9 фоизни ташкил қилди. Ўртача суткалик қазиб олиш ҳажми июндаги 83,3 млн кубометрдан июль ойида қарийб 106,5 млн кубометргача ошди — 27,7 фоизга. Бироқ бу ҳали ҳам 2025 йил июль ойидаги даражадан — суткасига қарийб 115,6 млн кубометрдан паст бўлди.

Электр энергияси

Электр энергияси ишлаб чиқариш ўсишда давом этди. Январь−июль ойларида Ўзбекистонда 52,5 млрд кВт/соат электр энергияси ишлаб чиқарилди — бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан (49,34 млрд кВт/соат) 6,4 фоизга кўп.

Июль ойида электр энергияси ишлаб чиқариш қарийб 8,36 млрд кВт/соатни ташкил этди — бу ўтган йилнинг июль ойидаги кўрсаткичдан тахминан 10 фоизга юқори.

Йирик корхоналар йил бошидан буён 35,25 млрд кВт/соат электр энергияси ишлаб чиқарди — бу бир йил аввалги кўрсаткичдан (36,58 млрд кВт/соат) 3,6 фоизга кам. Бироқ фақат июль ойининг ўзида уларнинг ишлаб чиқариши 5,42 млрд кВт/соатгача ошди — йиллик ҳисобда тахминан 1,6 фоизга кўп.

Умумий электр энергияси ишлаб чиқаришининг ўсишини ҳануз кичик корхоналар таъминламоқда. Улар қаторига янги қуёш ва шамол электр станциялари, шунингдек, бошқа кичик ишлаб чиқарувчилар ҳам киради. Етти ой давомида улар 17,25 млрд кВт/соат электр энергияси ишлаб чиқарди — бу ўтган йилги 12,77 млрд кВт/соатга нисбатан 35,1 фоизга кўп.

Июль ойида кичик корхоналар ҳиссасига қарийб 2,95 млрд кВт/соат тўғри келди. Ойлик маълумотларга кўра, бу ўтган йилнинг шу ойига нисбатан тахминан 63 фоизга кўп.

Шу билан бирга, Миллий статистика қўмитаси 2025 йил учун таққослаш базасини яна тузатди. Янгиланган пресс-релизда ўтган йилги кўрсаткичлар йиллик балансга мувофиқ аниқлаштирилган корхоналар маълумотлари асосида шакллантирилган. Шу сабабли ўтган йилги қийматлар аввалги ойлик нашрларда келтирилган рақамлардан фарқ қилиши мумкин.

Бензин ва дизель ёқилғиси

Автомобиль бензини ишлаб чиқариш январь−июль ойларида 8,9 фоизга ўсиб, 731,9 минг тоннага етди. Ўтган йилнинг шу даврида бу кўрсаткич 672,1 минг тоннани ташкил этган.

Июль ойида нефтни қайта ишлаш корхоналари қарийб 117,7 минг тонна бензин ишлаб чиқарди — бу июнь ойига нисбатан 5,1 фоизга кўп. Ўтган йилнинг июль ойига нисбатан ўсиш тахминан 27,4 фоизни ташкил қилди.

Таққослаш учун, май ойида ишлаб чиқариш 84,7 минг тоннагача пасайган, шундан сўнг июнда 112 минг тоннагача тикланган эди. Шу тариқа, ўсиш иккинчи ой кетма-кет давом этмоқда.

Дизель ёқилғиси ишлаб чиқариш етти ойда 683,4 минг тоннани ташкил этди — бу ўтган йилги даражадан (673,7 минг тонна) атиги 1,4 фоизга кўп.

Июль ойида қарийб 115,4 минг тонна дизель ёқилғиси ишлаб чиқарилди — июнь ойига нисбатан 1,6 фоизга кам.

Бу июнь ойида дизель ишлаб чиқаришнинг йиллик ҳисобда 20,3 фоизга қисқарганидан сўнг, июль ойида ишлаб чиқариш амалда ўтган йилги даражага қайтганини англатади.

Кўмир, нефть ва газ конденсати

Январь−июль ойларида кўмир қазиб олиш ҳажми қарийб 3,5 млн тоннани ташкил этди — ўтган йилги кўрсаткичдан (қарийб 4 млн тонна) 9,5 фоизга кам.

Июль ойида қарийб 1 млн тонна кўмир қазиб олинди, июнда эса бу кўрсаткич 900 минг тоннани ташкил этган. Ойлик жадвалга кўра, натижа ўтган йилнинг июль ойидаги даражадан тахминан 26 фоизга юқори бўлди. Шу тариқа, июнь−июль ойларида қазиб олишнинг тезлашиши йил бошидан буён тўпланган орқада қолишни сезиларли даражада қисқартириш имконини берди.

Етти ойда нефть ишлаб чиқариш 2,7 фоизга камайиб, 368,7 минг тоннани ташкил этди. Бир йил аввал бу кўрсаткич 378,8 минг тонна бўлган.

Июль ойида 54,9 минг тонна нефть қазиб олинди — июнь ойига нисбатан 5,8 фоизга кўп ва 2025 йил июль ойидаги кўрсаткич билан деярли бир хил. Шу тариқа, бу ерда йиллик пасайиш деярли тўхтади.

Энг сезиларли ўзгариш газ конденсати ишлаб чиқаришида кузатилди. Январь−июль ойларида уни қазиб олиш ҳали ҳам ўтган йилги даражадан 15 фоизга паст бўлиб, 567,5 минг тоннани ташкил этди. Бир йил аввал бу кўрсаткич 667,9 минг тонна эди.

Бироқ июль ойида газ конденсати ишлаб чиқариш 105,4 минг тоннагача ошиб, июнь ойига нисбатан қарийб 50 фоизга ва йиллик ҳисобда 13,1 фоизга кўпайди. Бу 2026 йил бошидан бери ишлаб чиқариш ҳажми ўтган йилнинг шу ойидаги кўрсаткичдан ошган биринчи ой бўлди.

Йирик корхоналарда иссиқлик энергияси ишлаб чиқариш етти ойда 18,3 фоизга — 12,39 млн Гкалдан 10,12 млн Гкалгача камайди.



Манба

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *