12 август куни жиноят ишлари бўйича Поп тумани (Наманган вилояти) судида Россия-Украина урушида Россия томонида жанг қилган фуқаро Ф.А.га нисбатан жиноят иши кўриб чиқилди. Gazeta суд ҳужжати билан танишди.
Суд ҳужжатига кўра, Ф.А. 2021 йил ноябрида ишлаш учун Россияга борган. 2023 йил октябрида у Пенза шаҳри суди томонидан наркотик моддасини ноқонуний сақлагани учун 8 йил 6 ойга озодликдан маҳрум қилинган. Жазони ўтаётган вақтида унга Россия Қуролли кучларига қўшилиб, Украинадаги жангларда иштирок этиш таклиф қилинган ва у бу таклифни қабул қилган.
2025 йил июли охирида Россия Мудофаа вазирлиги билан шартнома имзолаган Ф.А. Калининграддаги 336-сонли ҳарбий қисмга гранатомётчик сифатида қабул қилиниб, тайёргарликдан сўнг Малиновка ҳудудига юборилган. У ерда Украинага қарши жанговар ҳаракатларда иштирок этган.
2025 йил 2 сентябрда жанговар топшириқни бажариш учун кетаётган автомашинасига дрон урилиши оқибатида Ф.А. қорнининг чап томони ва ўнг сон соҳаларидан яраланган. Украинадаги жангларда иштирок этгани учун унинг банк картасига бир марта 400 минг рубль ўтказиб берилган.
Ф.А. 2025 йил сентябрида Россия фуқаролигини олган. 2026 йил февралида Ўзбекистоннинг Москвадаги элчихонасига «Ватанга қайтиш гувоҳномаси» олиш учун мурожаат қилган ва 18 февралда Москва-Тошкент рейси билан Ўзбекистонга қайтган.
Судланувчининг кўрсатмалари
Судда Ф.А. айбига тўлиқ иқрор бўлиб, 2021 йил 3 ноябрь куни пул ишлаш мақсадида Россияга борганини айтди. У Екатеринбург ва Пенза шаҳарларида турли ишларда ишлаган.
2022 йил 13 сентябрь куни таниши Улуғбек уни ўрмонда қолдирилган наркотик моддаларни олиб келишга чақирган. Ф.А. унинг таклифи билан ўрмонга борганида Россия ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари томонидан ушланган.
У 2023 йил октябрига қадар тергов ҳибсида сақланган. Шундан сўнг Пенза шаҳри суди уни Россия Жиноят кодексининг 228-моддаси (наркотик моддалар ноқонуний муомаласи) 3-қисми билан айбдор деб топиб, 8 йил 6 ойга озодликдан маҳрум қилган. Ф.А. жазони Пензадаги қаттиқ тартибли колонияда ўтаган.
«Урушга боришдан бош тортган маҳкумларни қийнашди»
Ф.А. Россияда жазо ўтаётган вақтида ҳарбийлар маҳкумларга Украинага қарши урушда иштирок этишни таклиф қилганини айтган.
Унинг сўзларига кўра, 2025 йил июнида колонияга ҳарбийлар келиб, Россия Қуролли кучлари таркибида Украинага қарши урушда иштирок этган маҳкумларга пул ва Россия фуқаролигини ваъда қилган. Ф.А. урушдаги вазиятни билгани учун дастлаб таклифни рад этган.
Бироқ, унинг айтишича, урушга боришдан бош тортган ўзбек, тожик ва қирғиз миллатига мансуб маҳкумлар қамоқхона ходимлари томонидан босимга учраган: «Уларни бир асоссиз қийнаб, карцерларга жойлаштиришарди».
Ф.А.нинг айтишича, муассаса ходимлари маҳкумларга қамоқда умрбод қолиб кетишри ва ҳеч ким уларни ҳимоя қилмаслигини айтган. Унинг таъкидлашича, охир-оқибат бундай қийноқ ва изтиробларга чидай олмай, Украинага қарши урушда иштирок этиш учун шартномага имзо қўйишга мажбур бўлган.
«Шартномага кўра, 1,9 млн рубль бир марталик мукофот берилиши керак эди»
Ф.А. судда шартномада унга 1,9 млн рубль миқдорида бир марталик пул мукофоти ва ҳар ой 210 минг рубль тўланиши кўрсатилганини айтди.
2025 йил 3 июлда унга Россия фуқаролиги берилган. Июль ойининг охирида у каби маҳкумларни ҳарбийлар манзилгоҳини сир тутган ҳолда номаълум аэропортга олиб боришган. У ердан самолётда Азов денгизи яқинига учишган.
Ф.А.нинг айтишича, у ерда унга ҳарбий форма, Калашников автомати ва «ВТБ» банкига тегишли, ичида 400 минг рубль бўлган пластик карта берилган.
У 2 сентябрга қадар ҳарбий машғулотларда қатнашган. Машғулотларда жанговар қуролдан фойдаланиш ва дронлардан ҳимояланиш ўргатилган. У денгиз пиёда қўшинлари сафида гранатомётчик бўлган.
«Урушга кирганимнинг биринчи кунидаёқ дрон ҳужумига учрадим»
Ф.А.нинг айтишича, машғулотлардан сўнг у Малиновка аҳоли пунктига олиб борилган. 2025 йил 2 сентябрда командири Геша саккиз нафар ҳарбийни «Багги» русумли автомашинада жанг бўлаётган ҳудудга юборган. Уларнинг автомашинасига йўлда Украина дрони урилган.
«Дастлаб нима бўлганини англамай қолдим. Жуда қаттиқ портлаш юз берди. Кейин қорним ва ўнг оёғимнинг сон қисмида қаттиқ оғриқ пайдо бўлди. Қарасам, ўша жойларимдан қон оқаётган экан. Шунда ҳушимдан кетдим», — деди у.
Ф.А.нинг айтишича, ўзига келганида Ростовдаги госпиталда ётганини кўрган. Жарроҳлик вақтида қорнидаги снаряд бўлаги олиб ташланган, аммо сон қисмидагиси қолган.
У 26 сентябрга қадар госпиталда даволанган ва кейин Калининграддаги 336-сонли ҳарбий қисмга олиб кетилган.
«Россия фуқаролик паспортин йиртиб, ахлатга ташладим»
Ф.А.нинг айтишича, у 2026 йил февралига қадар Калининграддаги ҳарбий қисмда назорат остида бўлган. Жангга яроқсиз ҳолатда бўлгани учун уни жанговар ҳудудларга юборишмаган.
2026 йил 7 февралда унга таниш бўлиб қолган Коля исмли старшина яқин кунларда уни жангга олиб кетишлари мумкинлигини айтган.
Шундан сўнг Ф.А. 8 февраль куни ҳарбий қисмдан чиқиб, Калининград аэропортига борган. Россия фуқаролик паспорти орқали Москвага авиачипта олган ва Ўзбекистон элчихонасига мурожаат қилган.
У элчихонада паспортини йўқотиб қўйгани ҳақида ариза ёзган. 16 февралда унга сертификат берилган. Шундан сўнг Ф.А. Россия фуқаролик паспортини йиртиб, ахлатга ташлаганини айтган.
17 февралда Внуково аэропортидан Москва-Тошкент рейсига чипта олиб, Ўзбекистонга қайтиб келган.
Судда Ф.А. айбига тўлиқ иқрорлигини, қилган ишидан пушаймонлигини ва ноиложликдан шу ишга қўл урганини билдириб, суддан унга нисбатан енгиллик беришни сўраган.
Ҳукм
Суд Ф.А.ни Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 154-моддаси 1-қисмида назарда тутилган жиноятни содир этганликда айбдор деб топди. Жазо тайинлашда унинг айбига тўлиқ иқрор бўлгани, қилмишидан чин кўнгилдан пушаймонлиги ва оилавий шароитини жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар сифатида инобатга олди. Жазони оғирлаштирувчи ҳолатлар мавжуд эмас, деб топилди.
Шу асосда Жиноят кодексининг 57-моддасини (Енгилроқ жазо тайинлаш) қўллаб, Ф.А.га 2 йилга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинлади.
Жазони ўташ муддати 2026 йил 12 августдан ҳисобланиши ва жазо умумий тартибли колонияда ўталиши белгиланди. Ф.А.га нисбатан қўлланган муносиб хулқ-атворда бўлиш тўғрисидаги эҳтиёт чораси ўзгартирилиб, у дарҳол суд залидан қамоққа олинди.