Ўзбекистонда никоҳдан ажралиш ҳолатларининг асосий сабаблари ўзаро ишончсизлик, бир-бирини тушунмаслик, моддий етишмовчилик ва учинчи шахсларнинг оилага аралашуви экани маълум қилинди.
Бу ҳақда Сенатнинг 19-ялпи мажлисида Бош вазир ўринбосари — Оила ва хотин-қизлар қўмитаси раиси Дилноза Каттахонова мамлакатда оила институтини мустаҳкамлаш ва никоҳдан ажралишларнинг олдини олиш бўйича парламент сўрови муҳокамасида маълум қилди.
Мажлисда қайд этилишича, 2026 йилнинг биринчи ярмида республика бўйича ажримлар сони ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 6,3 фоизга ошган. Сенат раиси Танзила Норбоева кўрилаётган чора-тадбирларга қарамай ажримлар кўпайиб бораётгани сабабларини чуқур таҳлил қилиш зарурлигини таъкидлади.
Дилноза Каттахонованинг айтишича, судларга ажрим бўйича берилган мурожаатлар таҳлилида характерларнинг мос келмаслиги, ўзаро ишончсизлик ва оилавий ҳаётга тайёр эмаслик каби сабаблар катта улушни ташкил этмоқда. Унинг таъкидлашича, ушбу омиллар биргаликда ажрим сабабларининг 60 фоиздан ортиғини ташкил этади.
Шу билан бирга, ижтимоий фикрни ўрганиш натижаларида респондентлар ажримларга олиб келувчи асосий омиллар сифатида:
- 50 фоиз ҳолатда — ўзаро ишончсизликни;
- 46 фоизда — бир-бирини тушунмасликни;
- 34 фоизда — моддий етишмовчиликни;
- 29 фоизда — учинчи шахснинг оилага аралашувини кўрсатган.
Қўмита раисига кўра, бу сабабларнинг бир қисмини маҳалла даражасидаёқ бартараф этиш мумкин. Шу боис никоҳни қайд этиш учун ариза берилган босқичдан бошлаб маҳалла «еттилиги», нуронийлар, маҳалла раислари ва хотин-қизлар фаолларининг ёшлар ҳамда уларнинг оила аъзолари билан ишлаши режалаштирилмоқда.
Хусусан, ажримга моддий етишмовчилик ёки ишсизлик сабаб бўлаётган бўлса, оила аъзоларини бандлик билан таъминлаш чоралари кўрилиши, бошқа ижтимоий ёки психологик муаммолар бўлса, улар бўйича алоҳида манзилли иш ташкил этилиши назарда тутилмоқда.
Каттахонова ҳар бир ажрим сабаби бўйича алоҳида чора-тадбирлар ишлаб чиқилиши ва уларнинг ижроси назорат қилинишини билдирди. Қўмита оила билан ишлашни оммавий тадбирлар ўтказишдан кўра, муаммонинг аниқ сабабига қараб индивидуал ва натижага йўналтирилган тизимга ўтказишни режалаштирмоқда.